Co-ouderschap

Wat is co-ouderschap?

Co-ouderschap is de regeling waarbij een kind na de scheiding afwisselend bij beide ouders woont. Beide ouders nemen structureel deel aan de dagelijkse verzorging en opvoeding. Co-ouderschap is geen wettelijk begrip, maar een praktische invulling van het ouderlijk gezag en de zorgregeling.

De wet verplicht ouders die gezamenlijk gezag hebben bij scheiding een ouderschapsplan op te stellen. Daarin worden de praktische afspraken over co-ouderschap vastgelegd. Ontbreekt een ouderschapsplan, dan kan de rechter geen echtscheiding uitspreken.

Meer over de vereisten en inhoud van het ouderschapsplan leest u op de bijbehorende pagina.

Hoe wordt co-ouderschap praktisch ingevuld?

Co-ouderschap kent verschillende verschijningsvormen. De meest voorkomende zijn:

• Week-week-regeling: het kind verblijft de ene week bij de ene ouder, de andere week bij de andere ouder.
• Twee-twee-drie-regeling: het kind wisselt om de twee of drie dagen van verblijfplaats.
• Een vaste weekdagenregeling waarbij het kind doordeweeks bij de ene ouder woont en in het weekend bij de andere.

Afhankelijk van de omstandigheden, zoals de leeftijd van het kind, de afstand tussen de woningen en de werksituatie van beide ouders, wordt een verdeling gekozen die in het belang van het kind is. De rechtbank toetst of de regeling werkbaar en in het belang van het kind is.

Hoe verloopt de procedure bij co-ouderschap?

1. Ouders stellen gezamenlijk een concept-ouderschapsplan op, bij voorkeur met begeleiding van een advocaat of mediator.
2. Het ouderschapsplan wordt ingediend als bijlage bij het verzoekschrift tot echtscheiding.
3. De rechtbank beoordeelt of het ouderschapsplan voldoet aan de wettelijke vereisten en of de gemaakte afspraken in het belang van het kind zijn.
4. Na goedkeuring door de rechtbank wordt het ouderschapsplan onderdeel van de beschikking en daarmee juridisch bindend.
5. Bij wijziging van omstandigheden, bijvoorbeeld een verhuizing of een nieuwe relatie, kan het ouderschapsplan worden aangepast, in overleg of via de rechter.

In veel gevallen verloopt de procedure zonder zitting als beide ouders overeenstemming hebben bereikt. Lukt dit niet, dan beslist de rechtbank op basis van het belang van het kind.

Wat als ouders het niet eens worden over co-ouderschap?

Overleg en mediation

Als ouders er onderling niet uitkomen, kan mediation uitkomst bieden. Een mediator begeleidt het gesprek en helpt bij het maken van afspraken die voor beide ouders werkbaar zijn.

Juridische procedure

Lukt mediation niet, dan kan een ouder de rechtbank verzoeken een zorgregeling vast te stellen. De rechtbank weegt het belang van het kind, de bereidheid van beide ouders tot samenwerking en de praktische uitvoerbaarheid. Co-ouderschap kan worden afgewezen als de communicatie tussen ouders zodanig is verstoord dat dit schadelijk is voor het kind.

Wijziging van een bestaande regeling

Een vastgestelde zorgregeling kan worden gewijzigd als de omstandigheden wezenlijk zijn veranderd. Dit kan in onderling overleg of via een verzoekschriftprocedure bij de rechtbank. Afhankelijk van de omstandigheden kan een advocaat u adviseren over de kansrijkheid van een wijzigingsverzoek.

Co-ouderschap en kinderalimentatie

Co-ouderschap heeft invloed op de berekening van kinderalimentatie. Als beide ouders nagenoeg evenveel voor het kind zorgen, wordt de behoefte van het kind en de draagkracht van beide ouders anders berekend dan bij een eenoudersituatie.

Afhankelijk van de omstandigheden kan het zo zijn dat bij gelijke verdeling geen of een lagere kinderalimentatie verschuldigd is. Dit hangt af van het inkomen van beide ouders en de daadwerkelijke kostenverdeling.

Co-ouderschap bij internationale situaties

Als een van de ouders naar het buitenland wil verhuizen of als ouders in verschillende landen wonen, raakt co-ouderschap de regels van het internationale familierecht. Verplaatsing van de verblijfplaats van het kind naar het buitenland vereist in de regel toestemming van de andere ouder of van de rechtbank.

Bij internationale vraagstukken gelden aanvullende regels over bevoegdheid en toepasselijk recht. Een advocaat gespecialiseerd in internationaal familierecht kan beoordelen welk recht van toepassing is en welke rechter bevoegd is. Gezien de complexiteit is een second opinion bij dit soort zaken sterk aan te raden.

Uit de praktijk

In een zaak die wij begeleidden, wilden beide ouders na de scheiding actief betrokken blijven bij de opvoeding van hun twee kinderen. De ouders verschilden van mening over de verdeling van de zorgtaken en de school. Door de kwestie in kaart te brengen en de belangen van beide ouders en de kinderen te wegen, kon een ouderschapsplan worden opgesteld dat door de rechtbank werd goedgekeurd. De regeling voorzag in een week-week-verdeling met duidelijke afspraken over feestdagen en schoolkeuze.

Verhuizing van andere ouder

In een andere zaak vroeg een ouder om wijziging van een bestaande co-ouderschapsregeling na een verhuizing van de andere ouder. Door zorgvuldig te inventariseren welke aanpassingen werkbaar waren voor de kinderen, kon een nieuwe regeling worden vastgesteld zonder dat daarvoor een zitting nodig was.