Partneralimentatie wijzigen of stopzetten

Wanneer kan partneralimentatie worden gewijzigd?

Partneralimentatie kan worden gewijzigd of gestopt als de omstandigheden na de vaststelling ervan wezenlijk zijn veranderd. De wettelijke grondslag is art. 1:401 BW: wie een alimentatieregeling wil aanpassen, moet aantonen dat de situatie destijds onjuist was vastgesteld, of dat er nadien een relevante wijziging heeft plaatsgevonden.

Een relevante wijziging is een verandering die zo groot is dat de eerdere afspraken niet meer redelijk zijn. Denk aan een fors inkomensverlies bij de betalende partner, een wezenlijke toename van het inkomen van de ontvanger, of een structurele verandering in de zorgverdeling voor kinderen. Afhankelijk van de omstandigheden beoordeelt de rechter of de wijziging voldoende zwaarwegend is.

Veelvoorkomende wijzigingsgronden

• Fors inkomensverlies bij de betalende partner door ontslag, arbeidsongeschiktheid of pensionering.
• Wezenlijke stijging van het inkomen van de ontvanger, waardoor de behoefte aan alimentatie is afgenomen.
• Hertrouwen of aangaan van een geregistreerd partnerschap door de ontvanger: de alimentatieverplichting eindigt in beginsel van rechtswege (art. 1:160 BW). In de praktijk is vaak alsnog een juridische stap nodig om de betaling te stoppen en eventuele terugvordering te regelen.
• Samenwonen door de ontvanger als ware hij of zij getrouwd (art. 1:160 BW): alimentatie kan eindigen, maar de rechter toetst streng of sprake is van een duurzame relatie, gemeenschappelijke huishouding en wederzijdse verzorging. Dat moet met concrete feiten en stukken worden onderbouwd.
• Langdurige werkloosheid of ziekte die de draagkracht structureel beinvloedt.
• Verstrijken van de wettelijke maximale alimentatieduur (in veel gevallen vijf jaar na het huwelijk, afhankelijk van de situatie).

Wat als er een niet-wijzigingsbeding is afgesproken?

Een niet-wijzigingsbeding is een clausule in het echtscheidingsconvenant waarmee partijen afspreken dat de alimentatie niet meer via de rechter gewijzigd kan worden. Dit beding is in beginsel rechtsgeldig en bindt beide partijen, ook als de financiele situatie later ingrijpend verandert, tenzij een beroep op het beding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (art. 1:159 BW).

De drempel om een niet-wijzigingsbeding opzij te zetten is hoog. Alleen als de gewijzigde omstandigheden zo ingrijpend zijn dat ongewijzigde instandhouding van het beding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, kan de rechter ingrijpen. Financiele tegenvallers of een beperkte inkomensdaling zijn daarvoor in de meeste gevallen onvoldoende.

Wilt u ondanks een niet-wijzigingsbeding toch een wijziging vragen, dan is een goed onderbouwd dossier cruciaal. Een gespecialiseerde

scheidingsadvocaat kan vooraf inschatten of uw omstandigheden zwaar genoeg zijn voor een procedure.

Op welke manier kunt u partneralimentatie laten wijzigen?

Partneralimentatie kunt u op drie manieren laten aanpassen: in onderling overleg, via mediation of via een procedure bij de rechtbank. Welke route past, hangt af van de bereidheid van uw ex om mee te werken en de complexiteit van uw situatie.

1. Onderling overleg

Als u en uw ex het eens zijn over een nieuwe regeling, kunt u de wijziging schriftelijk vastleggen in een aanvullend convenant. Leg de afspraken bij voorkeur schriftelijk vast en laat ze, waar nodig, door de rechtbank bekrachtigen. Een mondelinge afspraak kan in beginsel rechtsgeldig zijn, maar is lastig te bewijzen en doorgaans niet afdwingbaar.

2. Mediation

Komen u en uw ex niet zelf tot afspraken, maar wilt u een procedure liever vermijden, dan kan mediation uitkomst bieden. Een MfN-geregistreerde mediator begeleidt het overleg. De gemaakte afspraken worden schriftelijk vastgelegd, eventueel met bekrachtiging door de rechtbank.

3. Gerechtelijke procedure

Werkt uw ex niet mee aan een wijziging, dan kunt u een verzoekschrift indienen bij de rechtbank. Daarvoor is een advocaat verplicht. De procedure wordt aangevangen met een verzoekschrift; de wederpartij krijgt vervolgens een door de rechtbank vastgestelde termijn om verweer te voeren. Die termijn hangt af van de procedure en de woonplaats van partijen.

Houd rekening met een procedurerisico: de rechter kan de alimentatie ook handhaven of aanpassen op een manier die niet overeenkomt met uw verzoek. Een advocaat helpt u om dit risico vooraf in te schatten.

Op welke manier kunt u partneralimentatie laten wijzigen?

Partneralimentatie kunt u op drie manieren laten aanpassen: in onderling overleg, via mediation of via een procedure bij de rechtbank. Welke route past, hangt af van de bereidheid van uw ex om mee te werken en de complexiteit van uw situatie.

1. Onderling overleg

Als u en uw ex het eens zijn over een nieuwe regeling, kunt u de wijziging schriftelijk vastleggen in een aanvullend convenant. Leg de afspraken bij voorkeur schriftelijk vast en laat ze, waar nodig, door de rechtbank bekrachtigen. Een mondelinge afspraak kan in beginsel rechtsgeldig zijn, maar is lastig te bewijzen en doorgaans niet afdwingbaar.

2. Mediation

Komen u en uw ex niet zelf tot afspraken, maar wilt u een procedure liever vermijden, dan kan mediation uitkomst bieden. Een MfN-geregistreerde mediator begeleidt het overleg. De gemaakte afspraken worden schriftelijk vastgelegd, eventueel met bekrachtiging door de rechtbank.

3. Gerechtelijke procedure

Werkt uw ex niet mee aan een wijziging, dan kunt u een verzoekschrift indienen bij de rechtbank. Daarvoor is een advocaat verplicht. De procedure wordt aangevangen met een verzoekschrift; de wederpartij krijgt vervolgens een door de rechtbank vastgestelde termijn om verweer te voeren. Die termijn hangt af van de procedure en de woonplaats van partijen.

Houd rekening met een procedurerisico: de rechter kan de alimentatie ook handhaven of aanpassen op een manier die niet overeenkomt met uw verzoek. Een advocaat helpt u om dit risico vooraf in te schatten.

Wat als er te veel alimentatie is betaald?

Als de betalende partner langere tijd te veel alimentatie heeft betaald, kan terugvordering juridisch mogelijk zijn. In de praktijk kijkt de rechter onder meer naar de duur van de overbetaling, de financiele situatie van beide partijen en of de ontvanger het geld al aan levensonderhoud heeft besteed. Volledige terugvordering wordt daardoor regelmatig beperkt of afgewezen.

Er bestaat geen vaste wettelijke termijn waarna terugvordering niet meer kan; de rechter weegt alle omstandigheden van het geval af. Dit onderstreept het belang van tijdig handelen: hoe eerder een wijzigingsverzoek wordt ingediend, hoe kleiner het risico op onverhaalbare overbetaling.

Welke documenten heeft u nodig voor een wijzigingsverzoek?

De rechtbank wil kunnen zien hoe uw inkomen, lasten en gezondheid er nu uitzien. Ontbrekend of onvolledig bewijs vertraagt de procedure en maakt uw positie zwakker. Uw advocaat helpt u om op tijd alle relevante stukken te verzamelen en overzichtelijk aan de rechtbank te presenteren.

Gebruikelijke bewijsstukken zijn:

• Recente loonstroken of, bij ondernemers, jaarcijfers van de afgelopen twee tot drie jaar en een accountantsverklaring.
• Belastingaangiften en aanslagen over de relevante periode.
• Medische informatie bij arbeidsongeschiktheid of ziekte (bescheiden van bedrijfsarts of specialist).
• Bewijs van samenwoning of hertrouwen van de ontvanger (bijv. uittreksel BRP, huurcontract, verklaringen).
• Het originele echtscheidingsconvenant inclusief eventuele wijzigingsbedingen.

Bijzondere situaties: ondernemer, DGA of wisselend inkomen

Bij ondernemers, directeur-grootaandeelhouders (DGA) en zzp’ers beoordeelt de rechter het inkomen op basis van de genormaliseerde bedrijfsresultaten over meerdere jaren. Incidentele hoge winsten of dividenduitkeringen worden niet altijd als structureel beschikbaar inkomen meegenomen.

Afhankelijk van de omstandigheden kan de rechter ook kijken naar het gebruikelijk loon bij een BV, niet-opgenomen winstreserves of vermogensbestanddelen in de onderneming. Een gedegen financieel dossier, eventueel onderbouwd door een accountant, is in deze gevallen onmisbaar voor een sterk wijzigingsverzoek.

Partneralimentatie wijzigen bij een internationale situatie

Woont een van de partijen in het buitenland of is de partneralimentatie door een buitenlandse rechter vastgesteld, dan wordt de zaak juridisch snel complexer. In internationale zaken beoordelen wij eerst welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is, voordat wij een procedure adviseren. Het Haags Alimentatieverdrag 2007 regelt in grote lijnen de erkenning en tenuitvoerlegging van alimentatiebeslissingen tussen een groot aantal verdragsstaten. Binnen de EU geldt daarnaast de EU-Alimentatieverordening (nr. 4/2009), die onder meer de bevoegdheid van de rechter en de grensoverschrijdende erkenning van alimentatiebeslissingen regelt. Welke regeling precies geldt, hangt af van de landen die bij uw zaak betrokken zijn.

Daarom is het belangrijk vroegtijdig te onderzoeken welke rechter bevoegd is en welk recht geldt. Wie te lang wacht, kan soms niet meer voor de meest gunstige route kiezen. Bij de erkenning van een buitenlandse alimentatiebeschikking spelen zowel het Haags Alimentatieverdrag 2007 als de EU-Alimentatieverordening een rol.

Simmelink Advocaten begeleidt zowel expats in Nederland als Nederlanders die in het buitenland wonen bij internationale alimentatievragen. Ook bij een internationale situatie kunnen wij beoordelen of het Nederlandse recht van toepassing is, of dat het verstandiger is in het buitenland een procedure te starten. Meer over onze aanpak leest u op de pagina internationaal familierecht.

Partneralimentatie wijzigen bij een internationale situatie

Woont een van de partijen in het buitenland of is de partneralimentatie door een buitenlandse rechter vastgesteld, dan wordt de zaak juridisch snel complexer. In internationale zaken beoordelen wij eerst welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is, voordat wij een procedure adviseren. Het Haags Alimentatieverdrag 2007 regelt in grote lijnen de erkenning en tenuitvoerlegging van alimentatiebeslissingen tussen een groot aantal verdragsstaten. Binnen de EU geldt daarnaast de EU-Alimentatieverordening (nr. 4/2009), die onder meer de bevoegdheid van de rechter en de grensoverschrijdende erkenning van alimentatiebeslissingen regelt. Welke regeling precies geldt, hangt af van de landen die bij uw zaak betrokken zijn.

Daarom is het belangrijk vroegtijdig te onderzoeken welke rechter bevoegd is en welk recht geldt. Wie te lang wacht, kan soms niet meer voor de meest gunstige route kiezen. Bij de erkenning van een buitenlandse alimentatiebeschikking spelen zowel het Haags Alimentatieverdrag 2007 als de EU-Alimentatieverordening een rol.

Simmelink Advocaten begeleidt zowel expats in Nederland als Nederlanders die in het buitenland wonen bij internationale alimentatievragen. Ook bij een internationale situatie kunnen wij beoordelen of het Nederlandse recht van toepassing is, of dat het verstandiger is in het buitenland een procedure te starten. Meer over onze aanpak leest u op de pagina internationaal familierecht.

Wat doet Simmelink Advocaten bij een wijzigingsverzoek?

Bij complexe financiele kwesties of internationale elementen is hulp van een gespecialiseerde advocaat essentieel. Simmelink Advocaten vertaalt de regels naar duidelijke afspraken, zodat u weet waar u aan toe bent. Wij zijn gespecialiseerd in familierecht en internationaal familierecht en werken uitsluitend binnen deze rechtsgebieden.

Onze aanpak bij een wijzigingsverzoek omvat doorgaans: een beoordeling van de wijzigingsgronden en het dossier, een inschatting van de kansen en risico’s van een procedure, begeleiding bij overleg of mediation, en indien nodig het indienen van een verzoekschrift bij de rechtbank. Wij geven ook aan wanneer een procedure strategisch minder verstandig is, bijvoorbeeld als de wijziging te gering is of het dossier onvoldoende sterk.

Wilt u een adviesgesprek over uw situatie? Na uw aanmelding neemt ons secretariaat binnen een werkdag contact met u op.

Vertrouwen en kwaliteit

Simmelink Advocaten is aangesloten bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Lees meer over onze beoordelingen of bekijk hoe wij werken via onze werkwijze.