Uit elkaar gaan bij ongehuwd samenwonen

Steeds meer stellen kiezen ervoor om niet te trouwen. Ze gaan samenwonen, krijgen in sommige gevallen kinderen en bouwen veelal samen vermogen op. Gaan deze ongehuwd samenwonenden uit elkaar, dan blijken ze veel moeite te hebben met de afwikkeling daarvan en het maken van afspraken. De regels die gelden bij een scheiding of ontbinding van een geregistreerd partnerschap zijn over het algemeen niet van toepassing op ongehuwde ex-partners. Voor hen geldt minder wettelijke bescherming. Wat wel voor hen geldt en hoe u dit het beste kunt aanpakken, leest u hier.

Bent u niet getrouwd en heeft u geen geregistreerd partnerschap afgesloten, maar woonden uw ex-partner en u samen en gaat u uit elkaar? Dan is het noodzakelijk dat vanaf het begin de juiste stappen worden gezet. Daarmee voorkomt u onverwachte juridische of fiscale gevolgen. Ook is een goede afronding belangrijk om weer vooruit te kunnen. U weet hierdoor waar u aan toe bent en kunt de beëindiging van het samenwonen op een goede wijze afsluiten.

Hoe gaat u uit elkaar als u samenwoont?

Gaan uw ex-partner en u uit elkaar? Dan zult u veel moeten regelen en afspraken met elkaar moeten maken. U heeft samen in een huis gewoond, gezamenlijke spullen gekocht, vermogen opgebouwd en mogelijk kinderen gekregen. Bent u niet getrouwd of geregistreerd partner en woont u enkel samen? Dan is een van de volgende situaties voor u van toepassing:

  • U heeft wel of niet een samenlevingscontract
  • U heeft wel of niet kinderen
  • U heeft wel of niet gezamenlijk een woning

Hoe het proces van uit elkaar gaan er precies uit ziet, hangt af van uw situatie.

Wilt u een afspraak of meer weten?

Een eerste intakegesprek en evaluatie van uw zaak is altijd gratis. We bespreken uw situatie, de mogelijkheden en geven een indicatie van de kosten. Hierin zijn we open, geen vervelende verrassingen achteraf.

Uit elkaar gaan en een samenlevingscontract

In een samenlevingsovereenkomst heeft u afspraken met uw ex-partner gemaakt over xx de verdeling van uw goederen en vermogen, de zorg voor eventuele kinderen en de bijkomende kosten en een eventuele partneralimentatie. Deze afspraken zijn leidend voor de stappen die u moet zetten.

Heeft u geen samenlevingsovereenkomst of zijn bepaalde afspraken hierin niet meegenomen, dan moeten u daar nog over beslissen. Omdat u niet gehuwd of geregistreerd partnerschap heeft, zijn hier weinig wettelijke verplichtingen aan verbonden. U kunt dus zelf afspraken maken over hoe u uit elkaar gaat, hoe uw vermogen wordt verdeeld en wat er met uw huur- of koopwoning gaat gebeuren. Als u kinderen heeft zijn er wettelijke verplichtingen waar u aan moet voldoen. Deze verplichtingen leest u verderop.

Hoewel u de afspraken zelf kunnen maken, wordt het aangeraden om een mediator te betrekken bij dit proces. Deze mediator zal u begeleiden in het gesprek en in het maken van afspraken. Het helpt u om beslissingen te nemen waar u beiden tevreden mee bent. Dit verhoogt de kans dat u het uit elkaar gaan op een goede manier kunnen afwikkelen.

Natuurlijk bestaat de mogelijkheid dat u het ergens niet over eens worden, zelfs wanneer u een mediator om hulp vraagt. In dat geval kunt u ieder een eigen advocaat om hulp vragen en/of de rechter vragen om een uitspraak te doen.

Uit elkaar gaan met kinderen

Hebben uw ex-partner en u kinderen die jonger zijn dan 18 jaar en heeft u het gezamenlijk gezag over de kinderen, dan heeft u enkele wettelijke verplichtingen als u uit elkaar gaat. Zo heeft u de verplichting een ouderschapsplan op te stellen en is er een recht op kinderalimentatie.

In het ouderschapsplan beschrijven partijen de afspraken die betrekking hebben op de kinderen.  U legt daarin vast of u al dan niet het (gezamenlijk) gezag over de kinderen heeft, bij wie de kinderen gaan wonen, de omgang met de andere ouder, een informatie- en consultatieregeling en eventuele kinderalimentatie.

Net als na een scheiding of ontbinding van een geregistreerd partnerschap zal er ook bij ongehuwd samenwonenden sprake zijn van kinderalimentatie als er kinderen jonger dan 21 jaar oud zijn. Voor kinderen die bij een ouder gaan wonen zal de andere ouder in veel gevallen een financiële bijdrage moeten leveren aan die verzorgende ouder. Lees meer over het recht op, de hoogte van en het regelen van kinderalimentatie.

U bent wettelijk verplicht om een ouderschapsplan op te stellen, maar omdat u niet getrouwd of geregistreerd partner bent geweest, hoeft u het ouderschapsplan niet aan de rechter voor te leggen. U mag de afspraken samen maken. Het wordt wel aangeraden om een mediator in te schakelen bij het maken van afspraken met betrekking tot de minderjarige kinderen. De mediator kan u begeleiden in het maken van de afspraken, zodat er niets wordt vergeten en kunt u alles voor beide partijen goed regelen. Heeft u samen het gezag en u komt er niet uit bij het nemen van een beslissing over bijvoorbeeld de schoolkeuze dan zal de rechter hierover een beslissing moeten nemen. Om hierover een beslissing te krijgen zult u eerst een ouderschapsplan aan de rechter moeten verstrekken.

Uit elkaar gaan en een gezamenlijke woning

Als uw ex-partner en u uit elkaar gaan en samen een koopwoning hebben, dan zult u samen moeten bepalen wat er met de woning gaat gebeuren. Is de woning van u samen, dan beslist u dat samen. Het is mogelijk dat hierover specifieke afspraken zijn gemaakt in het samenlevingscontract. In dat geval zullen deze afspraken opgevolgd moeten worden. Zijn er geen afspraken over gemaakt, dan dient u dat nu samen te doen.

U kunt er allereerst voor kiezen om de woning te verkopen. In dat geval zult u de over- of onderwaarde ervan moeten verdelen. Het is van belang dat u hier goede afspraken over maakt en deze ook schriftelijk vastlegt.

Daarnaast is het mogelijk dat één van partijen in de woning blijft wonen. Wanneer dat het geval is, zal onderzocht moeten worden of de woning overwaarde heeft. Wanneer de waarde hoger is dan de hypotheek, dan is er sprake van een overwaarde. De helft hiervan zal de partner die in de woning blijft wonen aan de vertrekkende partner moeten betalen. Als u in de woning blijft wonen, betekent het dat u de hypotheek enkel op uw naam dient te krijgen. Daar moet u natuurlijk wel toestemming voor hebben van de hypotheekverstrekker. Het is daarom belangrijk om van tevoren bij de hypotheekverstrekker na te gaan of u dit kunt betalen en of u die toestemming krijgt.

Het wordt aangeraden om bij het maken van de afspraken met betrekking tot een gezamenlijk woning hulp te vragen van een mediator of advocaat. U wilt er namelijk zeker van zijn dat de afspraken goed en eerlijk gemaakt worden en dat u hierbij niets vergeet. Daarnaast komt het regelmatig voor dat de ene partner meer vermogen heeft geïnvesteerd in de gemeenschappelijke woning dan de andere partner of dat er discussie ontstaat over te veel of te weinig betaalde kosten van de gemeenschappelijke huishouding. Om hier goed uit te komen, kan een mediator of advocaat u helpen.

Uit elkaar en een huurwoning

Gaan u en uw ex-partner uit elkaar en woonde u samen in een huurwoning, dan geldt hierbij ook allereerst: afspraken in een eventueel samenlevingsovereenkomst zijn leidend. Heeft u geen samenlevingscontract of hierin geen afspraken vastgesteld met betrekking tot de huurwoning, dan zullen er de afspraken gemaakt moeten worden.

Een huurwoning kan op naam van één van de huurders staan, op één naam en de ander is medehuurder of op beider naam staan. Het hangt van uw situatie af wat de geldende rechten en plichten zijn:

  • De huurwoning staat op uw naam: u heeft het recht om in de woning te blijven wonen. Uw ex-partner heeft hier meestal geen recht op. De rechter kan aan de huurder die de huurwoning niet op zijn/haar naam heeft staan toch toewijzen als een kind bij die ouder gaat wonen. Het belang van het kind speelt dan een belangrijke, zo niet doorslaggevende rol.
  • De huurwoning staat op uw naam en uw ex-partner is als medehuurder geaccepteerd: u heeft beiden het recht om in de woning te blijven wonen. Bent u eruit gekomen wie er blijft wonen, dan moet u dit in een aangetekende brief aan de verhuurder doorgeven. Daarbij stuurt u ook een brief mee waarin de vertrekkende huurder zijn of haar huurcontract opzegt. In dit geval mag de verhuurder dit niet weigeren.
  • De huurwoning staat op uw beider namen: u heeft beiden het recht om in de woning te blijven wonen. U moet dan beslissen of één van u in de woning blijft wonen of dat u de huur moet opzeggen. Heeft u samen besloten dat één van u in de woning blijft wonen, dan moet hiervoor toestemming worden gevraagd aan de verhuurder. Gaat de verhuurder daarmee akkoord, dan zal het oude huurcontract worden opgezegd en wordt er een nieuw contract afgesloten met degene die in de woning blijft wonen.

Lukt het u samen niet om afspraken te maken over wie in de huurwoning blijft wonen? Vraag dan de hulp van een advocaat of mediator. Deze kunnen u begeleiden in het maken van afspraken. Komt u er alsnog niet uit of weigert u of uw ex-partner te vertrekken? Dan kunt u met een advocaat naar de rechter gaan. De rechter zal de belangen afwegen en een beslissing nemen over wie er in de woning mag blijven wonen. Hetgeen de rechter bepaalt moet in dat geval worden nagekomen.

Vermogen verdelen na uit elkaar gaan

Tijdens de relatie heeft u waarschijnlijk vermogen opgebouwd. Misschien heeft u een gezamenlijke bankrekening en/of spaarrekening. Mogelijk is er ook gezamenlijke inboedel. Als u uit elkaar gaat, moet dit alles ook worden verdeeld. Wellicht zijn er schulden en/of een lopende lening. Hierover zult u afspraken moeten maken wie welk gedeelte hiervan voor zijn/haar rekening neemt. De ander zal de degene die heeft betaald hiervoor moeten vergoeden.

Heeft u een samenlevingsovereenkomst? Dan staat daar waarschijnlijk in hoe u het tijdens de relatie opgebouwde vermogen zult gaan verdelen. Als er geen samenlevingscontract is of een bepaald onderwerp hier niet in is beschreven, zult u daarover moeten afspraken moeten maken.

Maak daarvoor eerst een lijst van het vermogen. Denk hierbij aan spaarrekeningen, aandelen, onroerend goed, de inboedel, maar ook schulden. Heeft u samen een auto? Dan komt die ook op de lijst te staan. Vervolgens gaat u het vermogen en de inboedel verdelen. Het streven is natuurlijk dat het zo wordt verdeeld dat u beiden ongeveer evenveel overhoudt onder aan de streep.

Omdat er geen wettelijke verplichtingen gelden, kunt u de verdeling naar eigen inzicht doen. Let overigens wel op de fiscale consequenties als een van u qua waarde veel meer krijgt dan de ander.

Het kan zijn dat uw ex-partner en u van inzicht verschillen en maar niet uit de verdeling komen. Een advocaat of mediator kan hierbij helpen. Hij of zij neemt geen beslissingen voor u, maar begeleidt partijen in het gesprek over mogelijke oplossingen. Komt u er alsnog niet uit? Dan zal de rechter om een beslissing moeten worden gevraagd. Bijstand van een advocaat is in dat geval noodzakelijk.

Partneralimentatie na uit elkaar gaan

In principe is er geen wettelijke verplichting om partneralimentatie te betalen aan uw ex-partner als u niet getrouwd bent geweest of een geregistreerd partnerschap heeft gehad. Natuurlijk is het hierbij wel mogelijk dat hierover afspraken zijn gemaakt in een samenlevingsovereenkomst. In dat geval gelden de afspraken uit deze overeenkomst.

Hulp bij uit elkaar gaan zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap

Het is al een aantal keer benoemd dat het wordt aangeraden om hulp te vragen bij het maken van afspraken als uw ex-partner en u uit elkaar gaan. Het kan u tijdens en na het proces rust geven als u wordt begeleid bij de keuzes of hier advies over krijgt. Een mediator of advocaat begeleidt de gesprekken van uw ex-partner en u, met als doel om deze op een goede manier te laten verlopen zodat beide tevreden bent met de gemaakte afspraken. Daarnaast kunt u, eventueel tijdens de bemiddeling, een advocaat om juridisch advies vragen, zodat u weet welke keuze u kunt maken of dat u de juiste keuzes maakt. Hiermee wordt ook voorkomen dat achteraf zaken niet goed geregeld zijn, bijvoorbeeld doordat ze te lang zijn uitgesteld of omdat het schriftelijk niet goed is vastgelegd.

Heeft u vragen of wilt u meer informatie?

Persoonlijk betrokken

Slim
werken

Strategisch denken

Valkuilen herkennen

Contactformulier