In het kort
Internationale echtscheiding is de ontbinding van een huwelijk waarbij meer dan één land juridisch betrokken is, bijvoorbeeld doordat partijen verschillende nationaliteiten hebben, in verschillende landen wonen of het huwelijk in het buitenland is gesloten.
- De bevoegdheid van de rechter bij een internationale scheiding wordt bepaald aan de hand van Europese regelgeving, waaronder de Brussel II-ter Verordening, en de gewone verblijfplaats van partijen.
- Dat de Nederlandse rechter bevoegd is, betekent niet dat Nederlands recht van toepassing is. Het toepasselijk recht kan afwijken en heeft gevolgen voor alimentatie, vermogensverdeling en huwelijkse voorwaarden.
- De termijn waarbinnen een procedure wordt gestart kan van invloed zijn op welk land bevoegd is; tijdig handelen is bij internationale scheidingen essentieel.
- Bij een internationale scheiding spelen ook vermogen in meerdere landen, internationale kinderalimentatie en eventuele verhuisplannen van een ouder met kinderen juridisch een rol.
- Een advocaat internationaal familierecht stelt eerst de bevoegdheidsvraag vast voordat een procedure wordt gestart, zodat de juiste strategische keuze gemaakt wordt.
Geschreven door Carla Simmelink, advocaat internationaal familierecht bij Simmelink Advocaten.
Wanneer is sprake van een internationale echtscheiding?
Een echtscheiding is internationaal wanneer meer dan één land juridisch betrokken is. In de praktijk doet dit zich voor wanneer:
- u en uw partner verschillende nationaliteiten hebben
- u in het buitenland woont of recent heeft gewoond
- het huwelijk in het buitenland is gesloten
- vermogen zich in meerdere landen bevindt
- kinderen in een ander land verblijven
- één van de partners naar het buitenland wil verhuizen (zie ook relocation)
Woont u als expat tijdelijk of langdurig in Nederland, dan kan ook sprake zijn van een internationale echtscheiding, bijvoorbeeld wanneer u een andere nationaliteit heeft of eerder in het buitenland woonde. Meer hierover leest u op de pagina scheiden als expat in Nederland.
Hoe wordt bepaald welke rechter bevoegd is?
De bevoegdheid van de rechter bij een internationale scheiding wordt doorgaans vastgesteld aan de hand van Europese regelgeving, waaronder de Brussel II-ter Verordening, en nationale regels van internationaal privaatrecht. Daarbij spelen de volgende factoren een rol:
- de gewone verblijfplaats van een of beide echtgenoten
- de laatste gezamenlijke verblijfplaats
- de nationaliteit van partijen
- of in een ander land al een procedure is gestart
In veel gevallen geldt dat de rechter van het land waar als eerste een rechtsgeldige procedure wordt gestart, bevoegd kan worden verklaard. Dit kan invloed hebben op alimentatie, vermogensverdeling en gezagskwesties. Elke situatie vraagt om een eigen beoordeling.
Uitgebreide informatie over de bevoegdheidsvraag leest u op: welke rechter is bevoegd bij internationale scheiding.
Welk recht is van toepassing op de scheiding?
Dat de Nederlandse rechter bevoegd is, betekent niet automatisch dat Nederlands recht geldt. Afhankelijk van internationale regels kan:
- Nederlands recht van toepassing zijn
- het recht van een ander land gelden
- een rechtskeuze mogelijk zijn, waardoor partijen binnen bepaalde grenzen zelf kunnen bepalen welk recht van toepassing is
Het toepasselijk recht beïnvloedt onder meer:
- de duur en hoogte van partneralimentatie
- de vermogensverdeling en de werking van huwelijkse voorwaarden
- pensioenrechten
- de positie van kinderen en omgangsregelingen
Afhankelijk van de omstandigheden kunnen de financiële gevolgen aanzienlijk verschillen. Het is dan ook van belang dit vroeg in het proces te laten beoordelen.
Scheiden als Nederlander in het buitenland: wat zijn de opties?
Woont u als Nederlander in het buitenland, dan spelen aanvullende vragen:
- welke rechter is bevoegd: de rechter in uw woonland of de Nederlandse rechter?
- welk recht is van toepassing op de vermogensverdeling en alimentatie?
- moet een buitenlandse uitspraak achteraf in Nederland worden erkend?
In internationale dossiers is het essentieel vooraf te beoordelen waar het juridisch en praktisch het meest passend is om de procedure te starten. Meer over scheiden als expat leest u op de bijbehorende pagina.
In het buitenland getrouwd en nu scheiden in Nederland: hoe werkt dat?
Bent u in het buitenland getrouwd en woont u inmiddels in Nederland, dan kan de Nederlandse rechter bevoegd zijn om de echtscheiding uit te spreken. Na de uitspraak kan erkenning in het land waar het huwelijk is gesloten nodig zijn. Dit vereist zorgvuldige afstemming tussen de betrokken rechtsstelsels.
Zijn bij het huwelijk in het buitenland ook huwelijkse voorwaarden naar buitenlands recht opgesteld, dan is aanvullende analyse nodig over welk recht van toepassing is op de vermogensverdeling.
Hoe werkt internationale scheiding bij vermogen, alimentatie en kinderen?
Internationale echtscheidingen raken doorgaans meerdere onderwerpen tegelijk:
- internationale partneralimentatie en kinderalimentatie over de grens
- gezag en omgangsregelingen wanneer kinderen in een ander land verblijven of naartoe willen verhuizen (zie relocation)
- vermogen of een onderneming in meerdere landen
- erkenning van buitenlandse uitspraken in Nederland of omgekeerd
Deze onderwerpen zijn juridisch met elkaar verbonden. Een geïntegreerde aanpak voorkomt tegenstrijdige procedures in verschillende landen. Afhankelijk van de omstandigheden kan ook een second opinion zinvol zijn bij een lopende procedure elders.
Heeft u al een advocaat maar twijfelt u aan de gevolgde strategie? Vraag een second opinion aan.
Hoe verloopt een internationale echtscheidingsprocedure?
Een internationale echtscheiding verloopt doorgaans in de volgende stappen:
- Vaststellen van de bevoegdheid: welke rechter is bevoegd?
- Bepalen van het toepasselijk recht: welk rechtsstelsel geldt?
- Opstellen en indienen van het verzoekschrift
- Eventueel verzoeken om voorlopige voorzieningen
- Verweer en behandeling door de rechtbank
- Uitspraak en eventuele erkenning in het buitenland
De procedure kan complexer zijn dan een nationale echtscheiding door internationale regelgeving, vertalingen van documenten en afstemming tussen rechtsstelsels. In veel gevallen is vroeg juridisch advies bepalend voor het verloop.
Wilt u eerst uw situatie in kaart brengen zonder meteen een procedure te starten? Neem contact op met een van onze advocaten.
Voorbeelden uit de praktijk
Scheiding tussen partners in twee EU-landen met verschillende nationaliteiten
In een dossier begeleidden wij een cliënt bij een scheiding waarbij de partners verschillende nationaliteiten hadden en in twee verschillende EU-lidstaten woonden. De kernvraag was in welk land de procedure moest worden gestart en welk recht van toepassing was op de alimentatie en vermogensverdeling. Door de bevoegdheidsvraag tijdig te analyseren, kon een weloverwogen strategische keuze worden gemaakt. Aandacht ging ook uit naar de erkenning van de uitspraak in beide landen.
In het buitenland getrouwd onder buitenlands huwelijksgoederenrecht
In een andere zaak begeleidden wij een cliënt die in het buitenland was getrouwd onder huwelijkse voorwaarden naar buitenlands recht. Bij de scheiding was niet direct duidelijk welk recht van toepassing was op de vermogensverdeling. Door vroegtijdig vast te stellen welk rechtsstelsel gold, kon de procedure ordelijk worden ingericht en werden onverwachte complicaties voorkomen.
Internationale kinderalimentatie na scheiding met Nederlandse en buitenlandse woonplaats
In een dossier speelde naast de echtscheiding ook de vaststelling van kinderalimentatie over de grens. De ouders woonden na de scheiding in verschillende landen. Wij brachten in kaart welk land bevoegd was om alimentatie vast te stellen en welk rechtsstelsel van toepassing was, zodat de procedure in het juiste forum kon worden gestart.
Wat doet een advocaat internationaal familierecht bij een internationale echtscheiding?
Internationale echtscheidingen vereisen kennis van internationaal privaatrecht, Europese regelgeving en praktijkervaring met grensoverschrijdende dossiers. In de praktijk begeleiden wij cliënten bij:
- het vaststellen van bevoegdheid en toepasselijk recht
- internationale scheidingen binnen en buiten de EU
- expatzaken waarbij Nederland de bevoegde jurisdictie is
- internationale alimentatiekwesties en vermogensverdeling
- erkenning van buitenlandse uitspraken in Nederland
Wij beoordelen eerst zorgvuldig welke juridische route passend is. Dit is algemene informatie en geen individueel juridisch advies.
Meer over onze werkwijze bij internationale zaken leest u op de pagina advocaat internationaal familierecht.
Onze advocaten
Het team van Simmelink Advocaten is gespecialiseerd in familierecht, internationaal familierecht en erfrecht.
De advocaten combineren juridische deskundigheid met internationale ervaring.
Cliënten worden begeleid door één vaste advocaat die het gehele proces overziet en discreet communiceert.
Een gespecialiseerde advocaat is essentieel bij complexe financiële situaties of internationale componenten.
Ons doel: juridisch juiste, uitvoerbare afspraken die rust en duidelijkheid brengen.
Carla Simmelink – Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Valerie Lingg – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Eva Zaunbrecher-Boschloo – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat (internationaal) familierecht
Cliënten worden begeleid door een vaste advocaat, die het gehele dossier overziet en discreet communiceert.
Veelgestelde vragen
Dat hangt af van de gewone verblijfplaats van partijen, hun nationaliteit en de toepasselijke Europese regelgeving, waaronder de Brussel II-ter Verordening. In veel gevallen is de rechter van het land waar één van de echtgenoten woont bevoegd, maar dit verschilt per situatie. Afhankelijk van de omstandigheden kan het van belang zijn snel te handelen, omdat het land dat als eerste een geldige procedure registreert, bevoegd kan worden verklaard.
De bevoegde rechter past niet automatisch het recht van zijn eigen land toe. Afhankelijk van internationale regels kan ook het recht van een ander land gelden. Dit beïnvloedt onder meer de hoogte van alimentatie, de vermogensverdeling en de werking van huwelijkse voorwaarden. In sommige gevallen is een rechtskeuze mogelijk. Elke situatie vraagt om een individuele beoordeling.
Dat is afhankelijk van uw nationaliteit, de duur van uw verblijf in het buitenland en de toepasselijke bevoegdheidsregels. In sommige gevallen blijft de Nederlandse rechter bevoegd, bijvoorbeeld als u de Nederlandse nationaliteit heeft. In andere gevallen is de rechter van uw woonland bevoegd. Een advocaat kan op basis van uw specifieke situatie beoordelen welke opties er zijn.
Bevoegdheid bepaalt welke rechter de zaak behandelt. Toepasselijk recht bepaalt welke juridische regels op de zaak van toepassing zijn. Een Nederlandse rechter kan bevoegd zijn maar toch buitenlands recht toepassen, of omgekeerd. Dit onderscheid is van groot belang voor de financiële uitkomst van de scheiding.
Dat hangt af van het land waar de echtscheiding is uitgesproken en de erkenningsregels die van toepassing zijn. Binnen de EU geldt voor veel beslissingen automatische erkenning op grond van de Brussel II-ter Verordening. Buiten de EU gelden afwijkende regels. In sommige gevallen is een afzonderlijke erkenningsprocedure in Nederland nodig. Afhankelijk van de omstandigheden kan ook inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) vereist zijn.
Vertrouwen en kwaliteit
Simmelink Advocaten is aangesloten bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Lees meer over onze beoordelingen of bekijk hoe wij werken via onze werkwijze.
Bespreek uw internationale echtscheiding met een specialist
Tijdens een oriënterend gesprek bespreken wij uw situatie, juridische positie en mogelijke vervolgstappen.
Het gesprek is vertrouwelijk en kan via videobellen, waar u ook woont.
Of neem telefonisch contact op via: 030 – 30 787 32
