Toestemming kind meenemen naar het buitenland (relocation)

Wanneer is toestemming nodig?

Hebben beide ouders gezamenlijk gezag over het kind, dan is toestemming van de andere ouder nodig om het kind naar het buitenland mee te nemen of te laten verhuizen.

Bij eenhoofdig gezag ligt dit juridisch anders, maar ook dan kunnen er internationale complicaties ontstaan, bijvoorbeeld wanneer omgangsregelingen moeten worden aangepast.

Een internationale verhuizing heeft vaak gevolgen voor:

• de zorgverdeling
• schoolkeuze
• contactmomenten
• reisafstanden en kosten

Daarom wordt relocation juridisch zorgvuldig getoetst.

Toestemmingsformulier en de Marechaussee

Bij een tijdelijke reis naar het buitenland is een schriftelijke toestemming van de andere ouder in de praktijk vaak voldoende. De Koninklijke Marechaussee controleert bij grensovergang of een kind met toestemming van beide gezaghebbende ouders reist. Voor een daadwerkelijke verhuizing naar het buitenland is schriftelijke toestemming onvoldoende — daarvoor is een notariële akte of een rechterlijke beschikking vereist.

Dit is algemene informatie en geen individueel juridisch advies. De vereisten kunnen per land en situatie verschillen.

Wat als de andere ouder geen toestemming geeft?

Wanneer toestemming ontbreekt, kan de ouder die wil verhuizen de rechtbank verzoeken om vervangende toestemming.

De rechter maakt dan een belangenafweging. Daarbij worden verschillende factoren betrokken.

Het is niet zo dat één belang automatisch zwaarder weegt dan het andere. De rechter beoordeelt alle omstandigheden van het geval.

Dit is algemene informatie en geen individueel juridisch advies.

Welke factoren weegt de rechter mee?

In relocation-zaken kijkt de rechter onder meer naar:

• de noodzaak van de verhuizing
• de voorbereiding en onderbouwing van het plan
• de gevolgen voor het kind
• de continuïteit van zorg en opvoeding
• de mogelijkheden voor contact met de andere ouder
• de mate van overleg tussen ouders
• de verdeling van zorgtaken vóór de verhuizing

Bij internationale verhuizingen wordt daarnaast gekeken naar:

• taal en integratie
• onderwijsvoorzieningen
• reisafstand
• praktische uitvoerbaarheid van omgang

Het belang van het kind staat centraal. Dat betekent niet dat andere belangen geen rol spelen, maar zij worden steeds in samenhang beoordeeld.

Internationale bevoegdheid bij relocation

Bij verhuizing naar het buitenland kan de vraag ontstaan welke rechter bevoegd is om over het verzoek te beslissen.

In veel gevallen is de rechter van het land waar het kind zijn gewone verblijfplaats heeft bevoegd. Binnen de Europese Unie speelt de Brussel II-ter Verordening daarbij een rol.

Meer over internationale bevoegdheid leest u op de pagina welke rechter is bevoegd bij een internationale scheiding.

Wanneer een ouder al met het kind is verhuisd zonder toestemming, kunnen internationale procedures volgen, bijvoorbeeld op basis van het Haags Kinderontvoeringsverdrag.

Internationale bevoegdheidsvragen vragen om een zorgvuldige analyse voordat verdere stappen worden gezet.

Relocation en het Haags Kinderontvoeringsverdrag

Wanneer een kind zonder toestemming wordt meegenomen naar het buitenland en er gezamenlijk gezag bestaat, kan sprake zijn van ongeoorloofde overbrenging.

In dat geval kan de achterblijvende ouder een teruggeleidingsprocedure starten op basis van het Haags Kinderontvoeringsverdrag.

Dit is een aparte juridische procedure, met een eigen beoordelingskader. Het doel daarvan is niet direct het inhoudelijk beoordelen van de verhuizing, maar het herstellen van de oorspronkelijke verblijfssituatie.

Daarom is het belangrijk om vooraf zorgvuldig te handelen bij internationale verhuisplannen.

Relocation binnen een internationale scheiding

Relocation speelt regelmatig in het kader van een internationale echtscheiding.

Bijvoorbeeld:

• één ouder wil terugkeren naar het land van herkomst;
• een expatopdracht eindigt;
• een nieuwe baan in het buitenland dient zich aan.

In zulke situaties moeten zowel de echtscheiding als de verhuizing juridisch worden beoordeeld.

Meer over de juridische achtergrond leest u op de pagina internationale echtscheiding. Voor strategische begeleiding bij internationale scheidingen kunt u terecht bij een advocaat internationaal familierecht.

Hoe begeleiden wij relocation-zaken?

Relocation vraagt om structuur en vooruitdenken. Wij werken doorgaans in de volgende stappen.

1. Analyse van het gezag en de huidige zorgregeling

We brengen in kaart wie gezag heeft en hoe de zorg is verdeeld.

2. Internationale bevoegdheid beoordelen

We onderzoeken welke rechter bevoegd is en welke regels van toepassing zijn.

3. Juridische haalbaarheid inschatten

Aan de hand van jurisprudentie en wettelijke criteria bespreken wij de relevante factoren.

4. Voorbereiding van het verhuisplan

Een goed onderbouwd plan is essentieel. Daarbij kan worden gedacht aan:

• huisvesting
• school
• zorgregeling op afstand
• reiskostenverdeling

5. Overleg of procedure

In sommige gevallen is overleg mogelijk. In andere situaties is een procedure noodzakelijk.

U heeft één vaste advocaat die uw dossier begeleidt en het overzicht bewaakt.

Neem contact op

Praktijkvoorbeelden

1. Expatgezin met terugkeer naar land van herkomst

In een zaak begeleidden wij een ouder die na beëindiging van een expatopdracht wilde terugkeren naar het land van herkomst. Beide ouders hadden gezamenlijk gezag. De rechter beoordeelde onder meer de voorbereiding van de verhuizing, de zorgregeling en de mogelijkheden voor structureel contact.

In internationale relocation-zaken zien wij regelmatig dat een zorgvuldig uitgewerkt plan doorslaggevend kan zijn in de belangenafweging.

2. Internationale relatiebreuk en nieuwe werkgelegenheid

In een andere zaak ontstond discussie over een verhuizing naar een ander EU-land in verband met werk. De rechter betrok in de beoordeling onder meer de bestaande zorgverdeling, de praktische uitvoerbaarheid van omgang en de impact op het kind.

Relocation vraagt in dergelijke situaties om een geïntegreerde beoordeling van gezag, internationale bevoegdheid en praktische uitvoerbaarheid.