Scheiden als expat in Nederland

Wanneer kan een expat in Nederland scheiden?

In veel gevallen is de Nederlandse rechter bevoegd wanneer u uw gewone verblijfplaats in Nederland heeft.

De gewone verblijfplaats wordt niet uitsluitend bepaald door nationaliteit of paspoort, maar door feitelijke omstandigheden zoals:

• duur van verblijf in Nederland
• inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP)
• werk, school van kinderen en sociale binding
• intentie om hier te verblijven

Ook bij tijdelijke contracten, uitzending of een expatpakket kan Nederland bevoegd zijn. Dit hangt af van de concrete situatie.

Meer over internationale bevoegdheid leest u op welke rechter is bevoegd bij een internationale scheiding.

Welk recht is van toepassing bij een expat-scheiding?

Dat de Nederlandse rechter bevoegd is, betekent niet automatisch dat Nederlands recht van toepassing is. Beide vragen worden afzonderlijk beantwoord.

Afhankelijk van de omstandigheden kan buitenlands recht gelden voor:

• vermogensverdeling en huwelijksgoederenrecht
• partneralimentatie
• bepaalde huwelijksvoorwaarden

Bij internationale huwelijken is een zorgvuldige analyse van het toepasselijk recht bij een internationale scheiding essentieel voordat afspraken worden gemaakt.

Meer over toepasselijk recht bij internationale scheiding leest u op internationale echtscheiding.

Expat en internationale vermogensstructuren

Expats beschikken regelmatig over financieel belangen in meerdere landen. Dat kan aanvullende vragen opleveren bij de verdeling van het vermogen.

Veel voorkomende situaties zijn:

• buitenlandse bankrekeningen en beleggingen
• onroerend goed in het land van herkomst
• pensioenrechten opgebouwd in meerdere landen
• aandelen, participaties of aandelenopties via een internationale werkgever
• expatregelingen, bonussen of internationale arbeidscontracten

Het toepasselijk huwelijksvermogensrecht bepaalt hoe deze bestanddelen worden beoordeeld en verdeeld. Wanneer meerdere rechtsstelsels betrokken zijn, vraagt dit om zorgvuldige analyse vooraf.

Nederlanders en expats die in het buitenland wonen

De situatie verschilt wanneer u niet in Nederland woont, maar als Nederlander in het buitenland verblijft. In dat geval is de Nederlandse rechter niet automatisch bevoegd op grond van verblijfplaats.

Toch kan de Nederlandse rechter in bepaalde situaties bevoegd zijn, bijvoorbeeld:

• wanneer beiden de Nederlandse nationaliteit hebben
• wanneer een van de partners nog in Nederland woont
• wanneer een procedure eerder in Nederland is gestart (lis pendens)

Bij Nederlanders in het buitenland spelen ook de erkenning van de scheiding in het land van verblijf en de uitvoerbaarheid van afspraken over alimentatie en vermogen een extra rol.

Voor begeleiding bij internationale scheidingen buiten Nederland verwijzen wij naar internationale echtscheiding.

Verblijfsstatus en scheiding

Soms is een van de partners afhankelijk van een verblijfsvergunning die is gekoppeld aan het huwelijk of aan het werk van de andere partner.

Een echtscheiding kan dan gevolgen hebben voor:

• het verblijfsrecht in Nederland
• de verlenging of voortduring van de verblijfsvergunning
• rechtmatig verblijf na afloop van het expatcontract

Dit valt primair onder het vreemdelingenrecht. Het is verstandig deze aspecten in samenhang met de echtscheidingsprocedure te beoordelen, zodat er geen onverwachte gevolgen optreden.

Erkenning van de Nederlandse scheiding in het buitenland

Veel expats willen zekerheid dat een in Nederland uitgesproken echtscheiding ook in hun land van herkomst rechtsgevolgen heeft.

De mogelijkheden verschillen per land:

• Binnen de Europese Unie is erkenning in veel gevallen geregeld via Europese verordeningen.
• Buiten de EU hangt erkenning af van bilaterale verdragen of nationale wetgeving van het desbetreffende land.
• In sommige landen zijn aanvullende procedures of apostilles nodig.

Het verdient aanbeveling internationale erkenningsvragen vooraf in kaart te brengen, zeker wanneer u na de scheiding in een ander land wilt hertrouwen of vermogenszaken wilt regelen.

Verhuizen na de scheiding: wat speelt er bij relocation?

Na een expat-scheiding ontstaat regelmatig de wens om terug te keren naar het land van herkomst of elders opnieuw te beginnen.

Wanneer minderjarige kinderen betrokken zijn en beide ouders gezamenlijk gezag hebben, is toestemming van de andere ouder nodig voor een verhuizing naar het buitenland. Ontbreekt die toestemming, dan kan vervangende toestemming worden gevraagd aan de rechter.

Meer over de procedure bij verhuizing met kinderen leest u op relocation.

Hoe begeleiden wij expats bij scheiding?

Wij begeleiden expats bij echtscheidingen met internationale kenmerken. Onze aanpak bestaat doorgaans uit:

1. Analyse van bevoegdheid en verblijfssituatie
2. Vaststellen van het toepasselijk recht op vermogen, alimentatie en huwelijksvoorwaarden
3. Inventarisatie van internationale vermogensbestanddelen
4. Scenariovergelijking: overleg, mediation of gerechtelijke procedure
5. Aandacht voor internationale uitvoerbaarheid en erkenning van de uitspraak

U heeft gedurende het gehele traject een vaste advocaat die het overzicht bewaakt en de internationale aspecten coordineert.

Voor uitgebreide informatie over internationale echtscheidingen en onze werkwijze verwijzen wij naar advocaat internationaal familierecht.

Praktijkvoorbeeld

Wij begeleidden een expat die via een internationaal arbeidscontract al enkele jaren in Nederland werkzaam was. Zijn partner had een andere nationaliteit en er waren twee minderjarige kinderen. De vraag was welke rechter bevoegd was en welk recht van toepassing was op de verdeling van het huwelijksvermogen, waarvan een deel in het buitenland was ondergebracht.

Door eerst de juridische situatie in kaart te brengen voordat onderhandelingen begonnen, konden beide partijen op basis van duidelijke juridische kaders tot overeenstemming komen.

Geschreven door Carla Simmelink, advocaat internationaal familierecht bij Simmelink Advocaten.