Advocaat internationaal familierecht

Wat doet een advocaat internationaal familierecht?

Een advocaat internationaal familierecht adviseert en procedeert in zaken waarbij meer dan één land betrokken is. Internationaal familierecht is het geheel van regels dat bepaalt welke rechter bevoegd is, welk recht geldt en hoe beslissingen worden erkend en uitgevoerd over de grens.

Simmelink Advocaten is gespecialiseerd in situaties waarin Nederlands en buitenlands recht samenkomen. Wij begeleiden Nederlandse cliënten en internationale families bij scheiding, gezag, alimentatie en vermogen. Wij werken in het Nederlands en Engels en begeleiden cliënten in meer dan twintig landen.

Heeft u vragen over uw internationale situatie? Bespreek uw situatie in een adviesgesprek.

Wanneer schakelt u een advocaat internationaal familierecht in?

Internationale familierechtzaken vereisen juridische begeleiding zodra uw persoonlijke of financiële situatie twee of meer landen betreft. Dat klinkt abstract, maar in de praktijk zijn er concrete situaties waarop u kunt toetsen of internationaal familierecht op uw situatie van toepassing is.

Tabel: situaties en juridische gevolgen internationaal familierecht — Simmelink Advocaten, 2026. HKV = Haags Kinderbeschermingsverdrag.

In al deze situaties geldt: de volgorde van handelen is bepalend. Wie als eerste een procedure start, bepaalt in veel gevallen het land van behandeling. Tijdige oriëntatie bij een gespecialiseerde advocaat voorkomt dat keuzemogelijkheden verloren gaan voordat de procedure begint.

Leest u meer over uw specifieke situatie: scheiden als expat in Nederland of welke rechter bevoegd is.

Welke rechter is bevoegd en welk recht geldt?

De eerste stap in elk internationaal familiedossier is het vaststellen van welke rechter bevoegd is. Bevoegdheid en toepasselijk recht zijn twee aparte vragen: een Nederlandse rechter kan bevoegd zijn terwijl buitenlands recht van toepassing is op de alimentatie of de vermogensverdeling.

Bevoegdheid

Binnen de Europese Unie geldt de Brussel II-ter Verordening als leidend kader voor scheiding en gezag. De gewone verblijfplaats van de echtgenoten of het kind is daarbij vaak doorslaggevend. Buiten de EU gelden andere verdragen of nationale regels.

In sommige situaties zijn meerdere rechters bevoegd. De volgorde van indiening kan dan bepalend zijn voor welk land de procedure behandelt. Dit wordt ook wel ‘race to the court’ genoemd en vraagt om een strategische afweging vooraf.

Toepasselijk recht

Voor de internationale scheiding, de alimentatie en de vermogensverdeling kunnen verschillende rechtsstelsels gelden. Buitenlandse huwelijkse voorwaarden worden in Nederland alleen erkend als zij aan de vereisten van het land van oorsprong voldoen. Wij beoordelen per onderdeel welk recht van toepassing is en wat dat betekent voor uw situatie.

Bij twijfel over de te volgen strategie kunt u ook een second opinion internationaal familierecht aanvragen.

Kinderen en gezag over de grens

Bij ouders die in verschillende landen wonen, bepaalt de gewone verblijfplaats van het kind welke rechter bevoegd is en welk recht geldt voor gezag, verblijf en omgangsregelingen. Dit volgt uit het Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996, dat in de meeste Europese landen van toepassing is.

Verhuist de gewone verblijfplaats van het kind naar het buitenland, dan kan de bevoegdheid verschuiven naar de rechter van het nieuwe woonland. Dat maakt de vraag naar toestemming voor verhuizing juridisch gewichtig: zonder toestemming van de andere gezaghebbende ouder of een rechterlijke uitspraak is meenemen naar het buitenland in beginsel onrechtmatig (art. 1:253a BW).

Wij begeleiden bij:

• relocatiezaken: vervangende toestemming voor verhuizing, voor de vertrekkende en voor de achterblijvende ouder;
• internationale omgangsregelingen: uitvoerbaar in het land van bestemming via Brussel II-ter (EU) of het Haags Verdrag 1980;
• internationale kinderontvoering: teruggeleiding op basis van het Haags Kinderontvoeringsverdrag 1980, met strikte termijnen van doorgaans zes weken;
• erkenning van gezags- en omgangsbeslissingen in een ander land.

In kinderontvoeringszaken gelden korte wettelijke termijnen. Raadpleeg bij een acute situatie zo snel mogelijk een gespecialiseerde advocaat en neem contact op met het Centrum Internationale Kinderontvoering (Cik.nl).

Vermogen, alimentatie en huwelijkse voorwaarden

Bij een internationale scheiding kunnen voor de vermogensverdeling, de alimentatie en de huwelijkse voorwaarden drie verschillende rechtsstelsels gelden. Welk recht van toepassing is, hangt af van de huwelijksdatum, de nationaliteit van de partners en hun gewone verblijfplaats.

Tabel: toepasselijk recht per onderdeel bij internationale scheiding — Simmelink Advocaten, 2026.

Buitenlandse huwelijkse voorwaarden worden in Nederland alleen erkend als zij geldig zijn naar het recht van het land van oorsprong en als erkenning niet strijdig is met de Nederlandse openbare orde. Zijn de voorwaarden geldig, dan bepalen zij mede hoe het vermogen wordt verdeeld, ook als de Nederlandse rechter de scheiding uitspreekt.

Een alimentatie- of vermogensafspraak moet niet alleen inhoudelijk kloppen, maar ook afdwingbaar zijn in het land waar uw ex-partner verblijft. Binnen de EU verloopt afdwinging via EG-verordening 4/2009. Buiten de EU gelden nationale procedures per land, die soms een aanvullende rechterlijke procedure vereisen.

Wij adviseren over internationale alimentatie, de verdeling van internationaal vermogen en de erkenning van buitenlandse uitspraken. Wij zorgen dat regelingen rechtsgeldig en uitvoerbaar zijn in alle betrokken landen.

Uit de praktijk

Bevoegdheidsvraag bij scheiding tussen partners met verschillende nationaliteiten in twee EU-landen

De centrale vraag in deze zaak was in welk EU-land de scheidingsprocedure moest worden gestart en welk recht van toepassing was op de alimentatie en de vermogensverdeling, bij partners met verschillende nationaliteiten die ieder in een ander EU-land woonden.

De situatie werd gecompliceerd doordat meer dan één rechter bevoegd was op grond van Brussel II-ter en er een reëel risico bestond dat de andere partij als eerste een procedure in het buitenland zou starten. Wij analyseerden welke termijnen golden, welk forum het meest gunstig was en welk recht op elk onderdeel van de zaak van toepassing zou zijn.

Op basis van die analyse werd een weloverwogen strategische keuze gemaakt over het moment en de locatie van indiening. Aandacht ging ook uit naar de erkenning van de uitkomst in beide landen.

Vervangende toestemming voor verhuizing met kinderen naar ander EU-land

De centrale vraag was of de Nederlandse rechter vervangende toestemming kon verlenen voor verhuizing van twee minderjarige kinderen naar een ander EU-land, en welke criteria daarbij bepalend zijn wanneer de achterblijvende ouder weigert.

Wij brachten de juridische positie van beide ouders in kaart en analyseerden op basis van welke criteria de rechter het belang van het kind zou beoordelen: de continuïteit van het contact met beide ouders, de uitvoerbaarheid van een grensoverschrijdende omgangsregeling en de feitelijke gevolgen van de verhuizing.

Op basis van die analyse werd een processtrategie bepaald. Uiteindelijk werd een omgangsregeling vastgelegd die het contact met beide ouders borgt en afdwingbaar is in het land van bestemming.

Buitenlandse huwelijkse voorwaarden bij scheiding in Nederland

De centrale vraag was welk recht van toepassing was op de vermogensverdeling bij een scheiding in Nederland, waarbij partijen vóór 2019 in het buitenland waren getrouwd onder huwelijkse voorwaarden naar buitenlands recht.

Omdat het huwelijk was gesloten vóór de inwerkingtreding van EU 2016/1103, gold niet de Huwelijksvermogensverordening maar nationaal IPR. Wij stelden het toepasselijke recht vroegtijdig vast en beoordeelden de geldigheid en inhoud van de buitenlandse huwelijkse voorwaarden naar het recht van het land van oorsprong.

Door de conflictrechtelijke situatie in kaart te brengen vóór de zitting, konden de gevolgen voor de vermogensverdeling worden ingeschat en kon de procedure ordelijk worden ingericht.

Werkwijze bij internationale familiezaken

Onze begeleiding bij internationale familiekwesties volgt een vaste aanpak, aangepast aan de complexiteit van uw situatie.

1. Inventarisatie van uw situatie: nationaliteiten, verblijfplaatsen, vermogen en relevante documenten.
2. Analyse van bevoegdheid en toepasselijk recht per onderdeel van uw zaak.
3. Strategisch advies over de beste aanpak: timing, forum en route (overleg, mediation of procedure).
4. Uitvoering: opstellen en indienen van verzoekschriften, correspondentie met buitenlandse advocaten en rechtbanken.
5. Bewaking van erkenning en uitvoering van de uitkomst in alle betrokken landen.

Afhankelijk van uw situatie treden wij op als procesvocaat, adviseur, of als second opinion-advocaat. Wij werken samen met een internationaal netwerk van gespecialiseerde advocaten. Lees meer over onze scheidingsadvocaat dienstverlening binnen het familierecht.

Over de auteur

Geschreven door Carla Simmelink, advocaat familierecht en internationaal privaatrecht bij Simmelink Advocaten. Carla begeleidt cliënten bij nationale en internationale familiezaken, met bijzondere aandacht voor grensoverschrijdende procedures, bevoegdheidsvraagstukken en de toepassing van Europees familierecht.