Wat is onterving en wat is de legitieme portie?
Bij onterving wordt een erfgenaam, meestal een kind, uitgesloten van de erfenis via een testament. De legitieme portie is het wettelijk minimumdeel waarop kinderen in veel gevallen alsnog aanspraak kunnen maken.
Belangrijkste aandachtspunten
- Onterving via testament
- Wie recht heeft op de legitieme portie
- De omvang van de legitieme portie
- Termijnen en voorwaarden
- Conflicten tussen erfgenamen
Wat is onterving?
Onterving betekent dat iemand in een testament expliciet wordt uitgesloten als erfgenaam. Dit komt in de praktijk vooral voor bij kinderen, bijvoorbeeld vanwege verstoorde familieverhoudingen of eerdere schenkingen.
Onterving is in beginsel toegestaan binnen het Nederlandse erfrecht. Dat betekent echter niet altijd dat een kind geen rechten meer heeft. Juist hier komt de legitieme portie in beeld.
Wat is de legitieme portie?
De legitieme portie is het wettelijk minimumdeel van de erfenis waarop kinderen in veel gevallen recht houden, ook als zij zijn onterfd. Dit recht is bedoeld om kinderen een basisbescherming te bieden.
De legitieme portie bestaat uit een geldvordering op de nalatenschap en niet uit goederen. De hoogte wordt bepaald aan de hand van wettelijke regels en kan afhankelijk zijn van eerdere schenkingen en de omvang van de nalatenschap.
Wanneer speelt de legitieme portie bij onterving?
De legitieme portie speelt vooral een rol wanneer:
- een kind is onterfd in een testament
- de nalatenschap wordt verdeeld onder andere erfgenamen
- er onduidelijkheid bestaat over de omvang van het erfdeel
In dergelijke situaties kan discussie ontstaan over de berekening van de legitieme portie en de vraag of deze correct wordt voldaan.
Juridische aandachtspunten bij legitieme portie en onterving
Bij onterving en de legitieme portie komen diverse juridische vragen kijken, zoals:
- wie aanspraak kan maken op de legitieme portie
- hoe de legitieme portie wordt berekend
- welke schenkingen meetellen
- wanneer de vordering opeisbaar is
- welke termijnen gelden voor het inroepen van het recht
Afhankelijk van de omstandigheden kan hierover verschil van inzicht ontstaan tussen erfgenamen.
Mogelijke routes bij geschil over de legitieme portie
Niet ieder geschil hoeft te escaleren. Afhankelijk van de situatie zijn verschillende routes mogelijk.
Overleg
In sommige gevallen kan overleg tussen erfgenamen leiden tot afspraken over de legitieme portie.
Mediation
Mediation kan helpen om onder begeleiding tot oplossingen te komen, met aandacht voor juridische en relationele aspecten.
Juridische procedure
Wanneer overleg of mediation niet tot een oplossing leidt, kan een procedure nodig zijn. De rechter beoordeelt dan de aanspraak op de legitieme portie aan de hand van de wet.
Welke route passend is, hangt af van de concrete omstandigheden.
Internationale aspecten bij onterving en legitieme portie
Bij internationale nalatenschappen kunnen aanvullende vragen ontstaan, bijvoorbeeld wanneer erfgenamen in verschillende landen wonen of de overledene langdurig in het buitenland verbleef.
In veel gevallen is het Nederlandse recht van toepassing, maar dit hangt af van factoren zoals de laatste gewone verblijfplaats van de overledene en eventuele rechtskeuzes. Europese regelgeving kan hierbij een rol spelen.
Internationale situaties maken zorgvuldige juridische beoordeling extra belangrijk.
Juridische begeleiding bij legitieme portie en onterving
Vragen over onterving en de legitieme portie kunnen juridisch en emotioneel belastend zijn. Juridische begeleiding kan helpen om inzicht te krijgen in rechten en plichten en om mogelijke vervolgstappen te structureren.
Meer algemene informatie over het erfrecht vindt u op onze overzichtspagina:
→ Erfrecht
Wanneer u behoefte heeft aan juridische ondersteuning bij een conflict, leest u meer over de rol van een erfrecht advocaat op onze dienstpagina:
→ Erfrecht advocaat
Plan een eerste gesprek met onze erfrechtadvocaten
Wilt u weten wat verstandig is in uw situatie? In een eerste gesprek bekijken we uw dossier, leggen we de regels uit en adviseren we over de beste aanpak. In veel gevallen geeft een eerste gesprek helderheid over uw positie, rechten en mogelijke vervolgstappen.
Maak kennis met onze ervaren erfrechtadvocaten. Ons kantoor, gespecialiseerd in familierecht en erfrecht, biedt juridisch advies en bijstand met rust, discretie en strategie. Wij staan voor overzicht, helderheid en duurzame oplossingen.
Voorbeelden uit de praktijk
Beroep op de legitieme portie na onterving
Na het overlijden van een ouder bleek een kind te zijn onterfd. Er ontstond discussie over de vraag of en in welke omvang aanspraak kon worden gemaakt op de legitieme portie. Door uitleg van de wettelijke kaders werd duidelijk hoe de vordering juridisch moest worden berekend.
Onenigheid over eerdere schenkingen
In een andere nalatenschap ontstond discussie over schenkingen die tijdens leven waren gedaan. De vraag was of deze moesten meetellen bij de berekening van de legitieme portie. Juridische duiding bracht helderheid over de gevolgen.
Wat cliënten zeggen over onze begeleiding bij erfrecht
Bij kwesties over nalatenschap draait het om meer dan regels alleen. Onze cliënten waarderen de rust, helderheid en persoonlijke begeleiding waarmee wij hen door een vaak emotionele periode helpen. Lees hoe zij onze aanpak hebben ervaren.
Na het overlijden van mijn vader ontstond onenigheid over de verdeling van zijn bezittingen.
Ik wist niet goed wat mijn rechten waren en voelde me overrompeld door emoties en meningen.
Simmelink Advocaten gaf me overzicht en legde stap voor stap uit wat de wet bepaalt.
Hun rust en deskundigheid zorgden ervoor dat we zonder rechtszaak tot een eerlijke oplossing kwamen.
Er bleek een fout in het testament te zitten, waardoor wij als erfgenamen tegenover elkaar kwamen te staan.
Simmelink onderzocht zorgvuldig wat juridisch mogelijk was en hield oog voor de familieverhoudingen.
Dankzij hun advies konden we het testament gedeeltelijk laten herstellen en afspraken maken die voor iedereen werkbaar zijn.
De communicatie was steeds duidelijk, respectvol en zonder druk.
Ik twijfelde of ik de erfenis van mijn broer moest aanvaarden vanwege mogelijke schulden.
Binnen één gesprek wist ik precies wat mijn opties waren en wat de gevolgen zouden zijn.
Alles werd helder uitgelegd, zonder ingewikkeld juridisch taalgebruik.
Uiteindelijk heb ik de nalatenschap beneficiair aanvaard, met hun hulp en geruststelling.
Onze advocaten
Bij Simmelink Advocaten werkt u samen met advocaten die gespecialiseerd zijn in familierecht, internationaal familierecht en erfrecht. We werken intensief samen aan oplossingen die juridisch kloppen én persoonlijk recht doen aan uw situatie.
Carla Simmelink – Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Valerie Lingg – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Eva Zaunbrecher-Boschloo – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat (internationaal) familierecht
Onze advocaten zijn benaderbaar, reageren snel en houden u voortdurend op de hoogte van de voortgang van uw zaak.
Veelgestelde vragen over legitieme portie en onterving
Een kind kan worden onterfd, maar behoudt in veel gevallen recht op de legitieme portie.
Niet altijd. De opeisbaarheid kan afhangen van de omstandigheden en testamentaire bepalingen.
Ja, in veel gevallen moet een kind de legitieme portie zelf inroepen binnen een bepaalde termijn.
Ja, bepaalde schenkingen kunnen meetellen bij de berekening.
Nee, maar bij onduidelijkheid of conflict kan begeleiding bijdragen aan overzicht en rust.
