In het kort
Een verklaring van erfrecht is een officieel notarieel document waarin is vastgelegd wie de erfgenamen zijn van een overledene en wie bevoegd is om de nalatenschap te beheren en af te handelen.
- Banken, verzekeraars en andere instellingen vragen doorgaans om een verklaring van erfrecht voordat zij toegang geven tot rekeningen of vermogen van de overledene.
- De verklaring vermeldt wie de erfgenamen zijn, of er een testament bestaat en of er een executeur is benoemd.
- Een notaris stelt de verklaring op na onderzoek van de overlijdensakte, het Centraal Testamentenregister en de familieverhoudingen.
- Erfgenamen kunnen een nalatenschap zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Elke optie heeft andere rechtsgevolgen voor aansprakelijkheid.
- In veel gevallen verloopt de afwikkeling via de notaris; bij conflicten of onduidelijkheden over het testament kan juridisch advies van een erfrecht advocaat verstandig zijn.
- De kosten voor een verklaring van erfrecht worden door de notaris vrij bepaald; in de praktijk liggen die doorgaans tussen de €150 en €500, afhankelijk van de complexiteit van de nalatenschap.
De verklaring wordt meestal opgesteld door een notaris. In sommige situaties kan het echter verstandig zijn om juridisch advies in te winnen van een erfrecht advocaat.
Geschreven door Carla Simmelink, advocaat erfrecht bij Simmelink Advocaten.
Wat is een verklaring van erfrecht?
Een verklaring van erfrecht is een document waarin een notaris officieel vaststelt wie volgens de wet of een testament recht heeft op de nalatenschap van een overledene.
De notaris onderzoekt hiervoor:
- de overlijdensakte
- het Centraal Testamentenregister
- de familieverhoudingen van de overledene
- de toepasselijke wettelijke regels van het erfrecht
Op basis van dit onderzoek legt de notaris vast wie de erfgenamen zijn, wie bevoegd is om de nalatenschap te beheren en of er een executeur is benoemd.
Met deze verklaring kunnen erfgenamen bankrekeningen opheffen, een woning verkopen, verzekeringen beëindigen en vermogen verdelen. Lees meer over de algemene regels op onze pagina erfrecht.
Wanneer is een verklaring van erfrecht nodig?
In de praktijk vragen veel instellingen om een verklaring van erfrecht voordat zij meewerken aan de afwikkeling van een nalatenschap. Dit is doorgaans het geval wanneer:
- de overledene bankrekeningen of beleggingen had
- er meerdere erfgenamen zijn
- een woning of ander onroerend goed moet worden verkocht of overgedragen
- er een testament bestaat
- een executeur de nalatenschap afwikkelt
Banken gebruiken de verklaring om te bepalen wie bevoegd is om over de rekeningen van de overledene te beschikken. De voorwaarden verschillen per bank of instelling. Informeer vooraf welke documenten nodig zijn.
Wanneer is een verklaring van erfrecht niet nodig?
Niet in iedere nalatenschap is een verklaring van erfrecht vereist. In sommige situaties kunnen instellingen ook zonder verklaring meewerken aan de afwikkeling. Dit komt in de praktijk voor wanneer:
- het saldo op een rekening beperkt is
- er slechts één erfgenaam is
- er geen onroerend goed moet worden verkocht
Afhankelijk van de omstandigheden gelden per bank andere drempelwaarden en voorwaarden. Raadpleeg de betrokken instelling voor zekerheid.
Wie stelt een verklaring van erfrecht op?
Alleen een notaris kan een verklaring van erfrecht opstellen. De notaris verricht eerst onderzoek naar de juridische situatie van de nalatenschap voordat de verklaring wordt opgemaakt.
In sommige nalatenschappen ontstaan conflicten tussen erfgenamen of bestaat er onduidelijkheid over de inhoud of geldigheid van het testament. In zulke situaties kan juridisch advies van een gespecialiseerde advocaat verstandig zijn, naast of in aanvulling op de betrokkenheid van de notaris.
Hoe vraagt u een verklaring van erfrecht aan?
Het aanvragen van een verklaring van erfrecht verloopt meestal in een vaste volgorde.
Stap 1 — Overlijden melden bij de notaris
De notaris ontvangt de overlijdensakte en start het juridische onderzoek naar de nalatenschap.
Stap 2 — Testament controleren
De notaris raadpleegt het Centraal Testamentenregister om te bepalen of de overledene een testament heeft laten opstellen.
Stap 3 — Erfgenamen vaststellen
De notaris stelt op basis van het testament of de wettelijke regels van erfopvolging vast wie de erfgenamen zijn.
Stap 4 — Aanvaarding van de erfenis
Erfgenamen moeten beslissen of zij de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Afhankelijk van de omstandigheden kan dit gevolgen hebben voor de aansprakelijkheid voor schulden. Meer hierover leest u op onze pagina over erfenis met schulden.
Stap 5 — Verklaring opstellen en afgeven
Zodra alle gegevens bekend zijn en erfgenamen een keuze hebben gemaakt over aanvaarding, stelt de notaris de verklaring van erfrecht op. Met dit document kan de nalatenschap verder worden afgewikkeld.
Wat kost een verklaring van erfrecht?
Een verklaring van erfrecht wordt opgesteld door een notaris. Notarissen hanteren vrije tarieven — er is geen wettelijk vastgesteld bedrag. In de praktijk liggen de kosten doorgaans tussen de €150 en €500, afhankelijk van de complexiteit van de nalatenschap en het tarief van de notaris.
De notaris brengt kosten in rekening voor het onderzoek dat hij verricht: hij controleert wie de erfgenamen zijn, of er een testament bestaat en of dat testament geldig is. Bij een eenvoudige nalatenschap met één erfgenaam en een helder testament zijn de kosten gewoonlijk aan de lage kant. Bij meerdere erfgenamen, een internationaal element of onduidelijkheid over het testament loopt het tarief op.
Kan een verklaring van erfrecht gratis worden aangevraagd?
Een verklaring van erfrecht is uitsluitend via de notaris verkrijgbaar. Er bestaat geen gratis variant. Sommige banken accepteren onder beperkte omstandigheden een verkorte verklaring of een eigen verklaring van de erfgenamen — maar dit is afhankelijk van het beleid van de bank en geldt doorgaans alleen bij kleine tegoeden. Voor de meeste situaties is een notariële verklaring vereist.
Wanneer zijn de kosten hoger?
De kosten voor een verklaring van erfrecht kunnen hoger uitvallen als:
- er meerdere erfgenamen zijn en de notaris elk van hen moet identificeren en beoordelen
- de nalatenschap internationale elementen bevat, zoals vermogen in het buitenland of een overledene met een buitenlandse nationaliteit
- er onduidelijkheid bestaat over de geldigheid of inhoud van een testament
- de verklaring met spoed moet worden opgesteld
Bij een internationale nalatenschap gelden aanvullende vereisten. De notaris moet in dat geval vaststellen welk recht van toepassing is en welke rechter bevoegd is. Dit vereist extra onderzoek en verhoogt de kosten. Meer hierover leest u op onze pagina over internationaal erfrecht.
Wie betaalt de kosten?
De kosten voor de verklaring van erfrecht komen ten laste van de nalatenschap — niet van de erfgenamen persoonlijk. Zij worden dus verrekend bij de verdeling van de boedel.
Bij onduidelijkheid of conflict over de nalatenschap — bijvoorbeeld wanneer erfgenamen het niet eens zijn over de verdeling of over de uitvoering van het testament — is juridische begeleiding naast de notaris aan te raden. Een erfrecht advocaat kan u in die situatie begeleiden. Neem contact op als u wilt weten welke stappen in uw situatie verstandig zijn.
Hoe lang duurt het opstellen van een verklaring van erfrecht?
De doorlooptijd bedraagt doorgaans enkele weken. De precieze duur is afhankelijk van de beschikbaarheid van documenten, het aantal erfgenamen en de complexiteit van de nalatenschap. Wanneer alle gegevens snel beschikbaar zijn, kan een verklaring soms binnen twee tot drie weken worden opgesteld.
Wanneer is juridisch advies verstandig?
In veel nalatenschappen verloopt de afwikkeling zonder complicaties. Er zijn echter situaties waarin juridisch advies naast of in aanvulling op de notaris verstandig is. Dit geldt onder meer wanneer:
- erfgenamen het niet eens worden over de verdeling van de nalatenschap
- een testament wordt betwist of de geldigheid onduidelijk is
- onduidelijk is wie als erfgenaam kwalificeert
- een executeur mogelijk fouten maakt in de uitvoering van zijn taak
- er internationale aspecten spelen, zoals vermogen in het buitenland of een overledene met buitenlandse nationaliteit
Wanneer de nalatenschap schulden bevat en u wil voorkomen dat u privé aansprakelijk wordt, is beneficiair aanvaarden een relevante optie die juridische begeleiding vraagt. Wanneer u als kind bent onterfd maar meent aanspraak te maken op een wettelijk minimumpart, beoordeelt een advocaat of u een beroep kunt doen op de legitieme portie.
Bent u al betrokken bij een lopende nalatenschap en wilt u een onafhankelijk oordeel? Vraag een second opinion aan bij een erfrecht advocaat.
Onze advocaten
Het team van Simmelink Advocaten is gespecialiseerd in familierecht, internationaal familierecht en erfrecht.
De advocaten combineren juridische deskundigheid met internationale ervaring.
Cliënten worden begeleid door één vaste advocaat die het gehele proces overziet en discreet communiceert.
Een gespecialiseerde advocaat is essentieel bij complexe financiële situaties of internationale componenten.
Ons doel: juridisch juiste, uitvoerbare afspraken die rust en duidelijkheid brengen.
Carla Simmelink – Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Valerie Lingg – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Eva Zaunbrecher-Boschloo – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat (internationaal) familierecht
Cliënten worden begeleid door een vaste advocaat, die het gehele dossier overziet en discreet communiceert.
Veelgestelde vragen
Een verklaring van erfrecht is niet altijd wettelijk verplicht. Banken en andere instellingen kunnen er echter om vragen voordat zij toegang geven tot bankrekeningen of vermogen van de overledene. In de praktijk is de verklaring bij de meeste nalatenschappen met een bancaire of onroerend goed component noodzakelijk.
De kosten voor de verklaring van erfrecht komen ten laste van de nalatenschap. Ze worden verrekend bij de verdeling van de boedel en komen dus niet rechtstreeks voor rekening van de erfgenamen persoonlijk.
Nee. Alleen een notaris is bevoegd om een verklaring van erfrecht op te stellen. U kunt de notaris wel zelf benaderen om het proces in gang te zetten.
Een notaris raadpleegt het Centraal Testamentenregister. Dit register bevat de testamenten die in Nederland bij een notaris zijn opgesteld. U kunt de notaris opdracht geven dit te controleren.
Wanneer de overledene ook in het buitenland vermogen had, een buitenlandse nationaliteit had of in het buitenland woonde, kunnen aanvullende regels van toepassing zijn over welk recht van toepassing is en welke rechter bevoegd is. Dit is algemene informatie. Afhankelijk van de omstandigheden kan juridisch advies van een erfrecht advocaat met internationale ervaring verstandig zijn.
De kosten voor een verklaring van erfrecht worden door de notaris vrij bepaald. In de praktijk liggen die doorgaans tussen de €150 en €500. Bij een eenvoudige nalatenschap zijn de kosten gewoonlijk lager; bij een internationale nalatenschap of onduidelijkheid over het testament kan het tarief hoger uitvallen. De kosten komen ten laste van de nalatenschap.
Vertrouwen en kwaliteit
Simmelink Advocaten is aangesloten bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Lees meer over onze beoordelingen of bekijk hoe wij werken via onze werkwijze.
Advies bij vragen over een nalatenschap
Heeft u vragen over een verklaring van erfrecht of over de afwikkeling van een nalatenschap?
In een eerste gesprek kan worden beoordeeld:
- of juridisch advies wenselijk is
- wat uw juridische positie is
- welke stappen nodig zijn
Of neem telefonisch contact op via: 030 – 30 787 32
