Partneralimentatie

Wat is partneralimentatie?

Partneralimentatie is een bijdrage in het levensonderhoud van de ex-partner die na de scheiding onvoldoende eigen inkomen heeft. De wet verplicht de alimentatieplichtige de ander tijdelijk te ondersteunen, zodat de overgang naar financiële zelfstandigheid evenwichtig verloopt.

In veel gevallen speelt partneralimentatie bij huwelijken of geregistreerde partnerschappen waarin een van de partners minder inkomen had vanwege zorgtaken of een loopbaanonderbreking. De rolverdeling tijdens het huwelijk is een van de factoren die de rechter of mediator meeweegt.

Partneralimentatie heeft een ander doel dan kinderalimentatie. Kinderalimentatie is een bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van het kind; partneralimentatie is bedoeld voor het levensonderhoud van de ex-partner zelf.

Welke factoren spelen een rol bij de hoogte?

De hoogte van partneralimentatie wordt berekend volgens de Tremanormen, die richtlijnen geven voor de berekening van behoefte en draagkracht. Afhankelijk van de omstandigheden weegt de rechter of mediator de volgende factoren mee:

• Inkomensverschil tussen de ex-partners
• Behoefte van de alimentatiegerechtigde
• Draagkracht van de alimentatieplichtige
• Verdiencapaciteit en inspanningsverplichting van de ontvanger
• Duur van het huwelijk of geregistreerd partnerschap
• Rolverdeling en zorgtaken tijdens het huwelijk
• Aanwezigheid van kinderen en de omgangsregeling

Dit is algemene informatie. Elke situatie vraagt om een eigen beoordeling.

Hoeveel partneralimentatie moet ik betalen?

Er bestaat geen vaste formule die voor elke situatie dezelfde uitkomst geeft. De berekening vertrekt vanuit de behoefte van de ontvanger: het bedrag dat nodig is om een vergelijkbare levensstandaard als tijdens het huwelijk te kunnen handhaven. Daarna wordt beoordeeld of de betaler voldoende draagkracht heeft.

In veel gevallen leidt dit tot een bedrag dat lager is dan de behoefte, omdat de draagkracht van de betaler onvoldoende is. De alimentatieverplichting kan ook op nihil worden gesteld als er geen draagkracht aanwezig is.

Hoe wordt partneralimentatie vastgesteld?

Partneralimentatie kan op drie manieren worden geregeld:

1. Overleg of mediation.
   Partijen maken samen afspraken, eventueel met hulp van een mediator. De afspraken worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant.
2. Advocaten in overleg.
   Elke partij wordt door een eigen advocaat bijgestaan. De advocaten stellen de uitgangspunten vast en leggen de afspraken schriftelijk vast.
3. Rechterlijke vaststelling.
   Als overleg niet lukt, kan de rechter op verzoek van een van de partners de hoogte en duur van de partneralimentatie vaststellen.

Hoe lang duurt de partneralimentatieverplichting?

Per 1 januari 2020 geldt de Wet herziening partneralimentatie. De wettelijke maximale duur is sindsdien in de meeste gevallen vijf jaar. Dit is een aanzienlijke wijziging ten opzichte van de vroegere termijn van twaalf jaar.

Afhankelijk van de omstandigheden gelden uitzonderingen:

• Bij huwelijken korter dan vijf jaar zonder kinderen is de duur gelijk aan de huwelijksduur.
• Bij huwelijken van langer dan vijftien jaar waarbij de ontvanger tien jaar voor de AOW-leeftijd zit, kan de termijn oplopen tot de AOW-leeftijd.
• Bij de zorg voor kinderen jonger dan twaalf jaar duurt de alimentatieplicht minimaal tot het jongste kind twaalf jaar is.

De alimentatieverplichting eindigt in elk geval bij hertrouwen of duurzaam samenwonen van de ontvanger, bij het verstrijken van de overeengekomen termijn, of bij een rechterlijk vastgestelde wijziging van omstandigheden.

Kan partneralimentatie worden gewijzigd?

Ja. Bij een wezenlijke wijziging van omstandigheden, zoals een aanzienlijke inkomensdaling, baanverlies of het duurzaam samenwonen van de ontvanger, kan de alimentatie worden aangepast. Dit kan via overleg, mediation of een rechterlijke procedure.

Een verzoek tot wijziging van alimentatie moet worden onderbouwd met actuele financiële gegevens. De rechter beoordeelt of de gewijzigde omstandigheden een aanpassing rechtvaardigen.

Scenario’s

1. Overleg en afspraken in convenant

In veel situaties bereiken partijen via overleg duidelijke afspraken over partneralimentatie. Deze worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant en door de rechter bekrachtigd. Dit biedt beide partijen zekerheid en voorkomt onduidelijkheid achteraf.

2. Mediation

Een mediator begeleidt partijen bij het maken van evenwichtige afspraken. Afhankelijk van de omstandigheden kan mediation leiden tot een regeling die aansluit bij de financiële realiteit van beide partijen.

3. Procedure bij de rechtbank

Als overleg niet lukt, legt de rechter de hoogte en duur vast. De rechter weegt daarbij draagkracht, behoefte en de inspanningsverplichting van de ontvanger mee. Een advocaat stelt het verzoekschrift op en begeleidt de procedure.

4. Internationale scheiding

Woont een van de partners in het buitenland, dan bepaalt Brussel II-ter welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is op de alimentatieverplichting. Bij grensoverschrijdende situaties is het raadzaam vroegtijdig juridisch advies in te winnen. Meer informatie over grensoverschrijdende scheidingszaken staat op de pagina internationaal familierecht.

Voorbeelden uit de praktijk

Ongelijke inkomenspositie na huwelijk met zorgtaken

In een zaak begeleidden wij een cliënt waarbij de inkomenspositie van beide ex-partners aanzienlijk verschilde na een langdurig huwelijk. Gedurende het huwelijk had een van de partners de zorgtaken op zich genomen, waardoor de loopbaan beperkt was. De situatie vroeg om een zorgvuldige afweging van behoefte en draagkracht, waarbij ook de toekomstige verdiencapaciteit een rol speelde.

Wijzigingsverzoek na gewijzigde omstandigheden

In een andere zaak werd Simmelink ingeschakeld nadat een cliënt door gewijzigde omstandigheden niet meer aan de bestaande alimentatieverplichting kon voldoen. De situatie vroeg om een beoordeling van de actuele financiële positie en de vraag welke aanpak passend was.

Internationale alimentatieverplichting

In een zaak met grensoverschrijdende elementen begeleidde Simmelink een cliënt bij de vraag welk recht van toepassing was op de alimentatieverplichting en welke rechter bevoegd was. De toepasselijke regelgeving vroeg om een analyse van de relevante internationale instrumenten.

Heeft u vragen over uw situatie? Bespreek uw situatie in een adviesgesprek.

Geschreven door Carla Simmelink, advocaat familierecht bij Simmelink Advocaten.

Geschreven door Carla Simmelink, advocaat familierecht bij Simmelink Advocaten.

Vertrouwen en kwaliteit

Simmelink Advocaten is aangesloten bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Lees meer over onze beoordelingen of bekijk hoe wij werken via onze werkwijze.