Ouderschapsplan

In het kort

Een ouderschapsplan is een schriftelijke overeenkomst waarin ouders afspraken vastleggen over de zorg, opvoeding en financiële bijdragen voor hun kinderen na een scheiding of beëindiging van de samenwoning.

Het opstellen van een ouderschapsplan is in veel gevallen wettelijk verplicht bij echtscheiding, ontbinding van een geregistreerd partnerschap en bij samenwoning met gezamenlijk gezag. Meer over ouderschapsplan opstellen.
Houdt uw ex-partner zich niet aan de afspraken, dan zijn er juridische routes om nakoming af te dwingen. Meer over niet-naleving van het ouderschapsplan.
Veranderen de omstandigheden na de scheiding, dan kan het ouderschapsplan in overleg of via de rechter worden aangepast. Meer over ouderschapsplan wijzigen.
De rechter toetst het plan bij echtscheiding op volledigheid en het belang van het kind.
Bij internationale situaties zijn aanvullende regels van toepassing over bevoegdheid en toepasselijk recht.

Wat staat er in een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan bevat minimaal drie verplichte onderdelen: afspraken over de zorgverdeling, over de kinderalimentatie en over de uitwisseling van informatie tussen ouders. Ouders mogen aanvullende afspraken opnemen die passen bij hun situatie.

Zorgverdeling
De zorgverdeling regelt hoe de tijd en opvoedingstaken tussen de ouders worden verdeeld. Daarin staan afspraken over de dagelijkse zorg, de verdeling van schoolvakanties en feestdagen, en de regeling bij ziekte of bijzondere omstandigheden. Bij co-ouderschap wordt een gelijke verdeling vastgelegd; bij een hoofdverblijfplaatsregeling woont het kind bij een ouder en heeft de andere ouder omgang op vaste momenten.

Kinderalimentatie
Het ouderschapsplan bevat afspraken over de financiële bijdrage van elke ouder aan de kosten van verzorging en opvoeding. De hoogte van de kinderalimentatie wordt bepaald aan de hand van de behoefte van het kind en de draagkracht van beide ouders, conform de LOVF-richtlijnen. De jaarlijkse indexering van de alimentatie wordt wettelijk vastgesteld en geldt tenzij ouders anders overeenkomen.

Informatie en communicatie
Ouders leggen vast hoe zij elkaar informeren over belangrijke beslissingen: school, medische zorg, sport en buitenschoolse activiteiten. Ook afspraken over hoe en hoe vaak ouders contact hebben over de kinderen, horen in dit onderdeel.

Aanvullende afspraken
Naast de verplichte onderdelen kunnen ouders afspraken opnemen over reizen naar het buitenland, het beheer van het paspoort van het kind, de omgang met nieuwe partners en een evaluatiemoment om het plan na verloop van tijd te herzien. Heldere aanvullende afspraken voorkomen discussie later.

Veranderen de omstandigheden na de scheiding wezenlijk, dan kunnen ouders het plan in overleg aanpassen of via de rechter laten wijzigen.

Wanneer is een ouderschapsplan verplicht?

Een ouderschapsplan is wettelijk verplicht:

bij een echtscheiding
bij het ontbinden van een geregistreerd partnerschap met minderjarige kinderen
bij scheiding van tafel en bed
en in veel gevallen ook bij ongehuwd samenwonende ouders die gezamenlijk gezag uitoefenen

Afhankelijk van de omstandigheden beoordeelt de rechtbank of het plan volledig en evenwichtig is.

‘Welke samenhang heeft het ouderschapsplan met gezag en alimentatie?

Het ouderschapsplan hangt nauw samen met andere afspraken binnen het familierecht:

Gezag bepaalt wie juridische beslissingsbevoegdheid heeft
Co-ouderschap of zorgverdeling regelt de feitelijke tijdsbesteding
Kinderalimentatie zorgt voor een evenwichtige verdeling van kosten

Vaak beoordeelt de rechter of deze onderdelen goed op elkaar aansluiten, met het belang van het kind als uitgangspunt.

Hoe beoordeelt de rechter het plan?

De rechter toetst of:

beide ouders aan het plan hebben meegewerkt
het plan evenwichtig is opgesteld
het plan voldoet aan de wettelijke eisen
het belang van het kind voldoende is gewaarborgd

Als het plan onvolledig of onduidelijk is, kan de rechter aanpassingen vragen of zelf een regeling treffen.
In veel gevallen is het verstandig om vooraf juridische begeleiding te vragen, zeker bij complexe of internationale situaties.

Werkt uw ex-partner niet mee of worden afspraken niet nageleefd? Lees wat u kunt doen als uw ex-partner zich niet houdt aan het ouderschapsplan.

Scenario’s

Overleg of mediation

‘Veel ouders stellen het plan samen op onder begeleiding van een mediator of advocaat.

Procedure bij de rechtbank

Wanneer overleg niet lukt, wordt het ouderschapsplan onderdeel van de echtscheidingsprocedure. De rechter kan dan bepalen dat aanvullende informatie of aanpassingen nodig zijn.

Internationale situaties

Woont één van de ouders in het buitenland? Dan geldt in beginsel het Nederlandse recht als het kind hier woont. De bevoegdheid van de Nederlandse rechter volgt meestal uit Brussel II-ter.

Voorbeelden uit de praktijk

Flexibele zorgregeling bij wisselend werkpatroon

In een zaak begeleidden wij ouders waarvan één ouder wekelijks in het buitenland werkte. De bestaande werkroosters vroegen om een flexibele zorgregeling. Wij hielpen bij het vastleggen van afspraken die recht deden aan de beschikbaarheid van beide ouders en de continuiteit voor de kinderen.

Co-ouderschap met gelijke zorgverdeling

Een ander ouderpaar koos voor co-ouderschap met gelijke zorgverdeling. Wij hielpen bij het opstellen van duidelijke afspraken over school en vakanties.

Onze advocaten

Bij Simmelink Advocaten werkt u samen met advocaten die gespecialiseerd zijn in familierecht, internationaal familierecht en erfrecht. We werken intensief samen aan oplossingen die juridisch kloppen én persoonlijk recht doen aan uw situatie.