Ouderschapsplan wijzigen

Wanneer kan een ouderschapsplan worden gewijzigd?

Een ouderschapsplan kan worden gewijzigd wanneer de omstandigheden wezenlijk zijn veranderd ten opzichte van het moment waarop het plan is opgesteld. De rechter beoordeelt of de wijziging voldoende zwaarwegend is. Er bestaat geen vaste termijn waarbinnen een wijziging moet worden aangevraagd; wijziging is mogelijk kort na de scheiding of jaren later.

Veelvoorkomende situaties die een wijziging rechtvaardigen:

• Verhuizing van een ouder. Naar een andere stad, regio of het buitenland, waardoor de bestaande zorgverdeling praktisch niet meer uitvoerbaar is.
• Nieuw werkrooster of inkomensverandering. Wisseldienst, ploegendienst of een baan in het buitenland kunnen vaste omgangsdagen onmogelijk maken.
• Samengesteld gezin. Een nieuwe partner of nieuwe kinderen veranderen de thuissituatie en de behoefte aan flexibiliteit in de zorgregeling.
• Niet-werkende afspraken. Afspraken die structureel niet worden nageleefd of in de praktijk niet werken voor het kind of de ouders.
• Veranderde wens of situatie van het kind. Vooral naarmate het kind ouder wordt, kan de zorgregeling herzien moeten worden om aan te sluiten bij de eigen wens en sociale situatie van het kind.

In dossiers Simmelink zien wij dat verhuizing en samengesteld gezin de meest voorkomende aanleidingen zijn voor wijziging, en dat structurele niet-naleving vaker wijst op onderliggende communicatieproblemen die mediation kunnen vragen voordat een procedure zin heeft.

Hoe kunt u het ouderschapsplan wijzigen?

Er zijn drie routes om een ouderschapsplan aan te passen, afhankelijk van de mate van overeenstemming tussen ouders.

1. Onderling overleg

Wanneer beide ouders het eens zijn over de gewenste aanpassing, kunnen zij het plan zelf wijzigen. De nieuwe afspraken worden schriftelijk vastgelegd en door beiden ondertekend. Dit is de snelste route, met één belangrijke beperking: een ondertekend wijzigingsplan zonder rechterlijke bekrachtiging heeft geen executoriale titel. Dat betekent dat de afspraken bij niet-nakoming niet direct afdwingbaar zijn.

Het is verstandig om ook bij onderling overleg een advocaat de wijziging te laten controleren op juridische volledigheid en op aansluiting met andere afspraken zoals kinderalimentatie.

2. Mediation

Wanneer onderling overleg moeizaam verloopt, kan mediation uitkomst bieden. Een mediator helpt beide ouders om tot nieuwe afspraken te komen, met aandacht voor het belang van het kind. De uitkomst wordt vastgelegd in een aanvullend of gewijzigd ouderschapsplan. Via een advocaat kan dit plan vervolgens door de rechter worden bekrachtigd, zodat een executoriale titel ontstaat.

3. Procedure bij de rechter

Wanneer de ex-partner niet instemt met de gewenste wijziging, kan de rechter worden gevraagd een beslissing te nemen. Dit gebeurt via een verzoekschrift dat door een scheidingsadvocaat wordt ingediend. De rechter beoordeelt of de gewijzigde omstandigheden de wijziging rechtvaardigen en of de voorgestelde aanpassing in het belang van het kind is. Bij kinderen van twaalf jaar en ouder kan de rechter een kindgesprek organiseren. De wettelijke grondslag voor wijziging van de zorgregeling is artikel 1:253a BW.

Wat als uw ex-partner niet wil meewerken aan een wijziging?

Een ouderschapsplan kan niet eenzijdig worden gewijzigd. Wanneer de ex-partner niet meewerkt aan een aanpassing, zijn er twee juridische routes:

• Schriftelijke voorlegging via advocaat. De advocaat legt de gewenste wijziging schriftelijk voor aan de andere ouder, met een juridische toelichting. Vaak leidt dit alsnog tot overeenstemming, omdat de andere partij de juridische context en de mogelijke procedurele gevolgen ziet.
• Verzoekschrift bij de rechter. Wanneer de schriftelijke voorlegging niet tot resultaat leidt, kan via de rechter een wijziging worden afgedwongen. De rechter toetst of sprake is van gewijzigde omstandigheden en of de wijziging in het belang van het kind is.

In de praktijk wegen rechters bij geschillen over zorgverdeling drie factoren: de bestaande zorgrol van elke ouder, de praktische haalbaarheid (werk, woonplaats, school) en de leeftijd en wensen van het kind. Een advocaat kan vooraf inschatten hoe deze factoren in een concrete situatie wegen.

Waarom is een executoriale titel bij wijziging belangrijk?

Een executoriale titel maakt afspraken rechtens afdwingbaar. Zonder executoriale titel zijn wijzigingen die alleen schriftelijk zijn vastgelegd door de ouders niet direct afdwingbaar wanneer de andere ouder zich er later niet aan houdt. Met een executoriale titel kan bij niet-nakoming direct worden opgetreden, bijvoorbeeld via een deurwaarder of een verzoek om een dwangsom.

Een executoriale titel ontstaat wanneer de rechter de wijziging bekrachtigt in een beschikking. Dit is ook mogelijk wanneer beide ouders het eens zijn: zij kunnen gezamenlijk de rechter vragen de nieuwe afspraken vast te leggen, zonder dat een volledige procedure nodig is.

Welke gevolgen heeft een wijziging voor andere afspraken?

Een aanpassing van het ouderschapsplan kan gevolgen hebben voor andere onderdelen van de bestaande afspraken.

• Kinderalimentatie. Een andere zorgverdeling leidt vaak tot een herberekening van de kinderalimentatie. Meer zorgdagen bij een ouder verhoogt de zorgkorting van vijftien, vijfentwintig of vijfendertig procent.
• Gezag. Een wijziging van het ouderschapsplan raakt het gezag zelf niet, maar kan wel samenhangen met beslissingen over gezamenlijk gezag bij structurele conflicten over schoolkeuze, medische zorg of verhuizing.
• Co-ouderschap. Wanneer de zorgverdeling wijzigt van co-ouderschap naar een andere verdeling, of omgekeerd, veranderen ook de praktische afspraken over verblijf, communicatie en informatie-uitwisseling.

In dossiers Simmelink zien wij dat herziening van het ouderschapsplan en herberekening van de kinderalimentatie vaker in samenhang moeten worden behandeld dan apart, omdat een wijziging in de zorgverdeling automatisch invloed heeft op de financiële verdeling van de zorgkosten.

Wat kost het wijzigen van een ouderschapsplan?

De kosten hangen af van de gevolgde route.

• Onderling overleg met juridische controle. Beperkte advocaatkosten, afhankelijk van de tijd voor beoordeling en vastlegging van de afspraken.
• Mediation. De mediator-kosten worden gedeeld door beide ouders en hangen af van het aantal sessies. Advocaatkosten komen daarbij wanneer een advocaat de uitkomst juridisch vastlegt of ter bekrachtiging indient.
• Procedure bij de rechter. Het griffierecht 2026 voor een verzoekschrift in familiezaken bedraagt €341 voor particulieren met een inkomen boven de toevoegingsgrens. Daarnaast komen advocaatkosten, afhankelijk van de complexiteit van het dossier en het aantal zittingen.

Lees meer over tarieven en kosten. Bij een eerste gesprek bespreken wij de verwachte werkzaamheden en de bijbehorende kosteninschatting.

Voorbeelden uit de praktijk

Verhuizing naar andere provincie

Een ouderpaar wendde zich tot ons toen één ouder voor werk naar een andere provincie verhuisde. De bestaande zorgverdeling met week-week-regeling was daardoor niet langer uitvoerbaar: de reisafstand was te groot voor dagelijkse schoolbezoek en buitenschoolse activiteiten.

De juridische beoordeling richtte zich op een nieuwe zorgverdeling die recht deed aan beide ouders en de continuïteit voor de kinderen. Via mediation werden afspraken gemaakt over de frequentie en duur van de contactmomenten, de verdeling van reiskosten en de inrichting van vakantieperiodes. De afspraken zijn vastgelegd in een aanvullend ouderschapsplan en ter bekrachtiging aan de rechter voorgelegd, zodat een executoriale titel ontstond.

Gewijzigd werkrooster

Een ouder vroeg advies omdat de vaste omgangsdag door een nieuw werkrooster met wisseldienst structureel niet haalbaar bleek. De andere ouder was bereid in te stemmen met aanpassing, maar wilde de regeling juridisch bekrachtigd zien om latere discussie te voorkomen.

Het verzoek tot wijziging is in onderling overleg voorbereid met een rolling base-zorgkalender die paste bij de wisselende werkroosters. De aangepaste regeling is vervolgens ingediend bij de rechtbank en in een beschikking vastgelegd, met bijbehorende terugvalregelingen voor onverwachte roosterwijzigingen.

Samengesteld gezin met behoefte aan flexibiliteit

Een ouder met een nieuwe partner en stiefkinderen ondervond dat de strikte zorgverdeling uit het oorspronkelijke ouderschapsplan niet meer aansloot bij de samengestelde gezinsdynamiek. De andere ouder had soortgelijke ontwikkelingen in de eigen thuissituatie.

Beide ouders hadden behoefte aan meer flexibiliteit in de praktische uitwerking, zonder de basisstructuur van de zorgverdeling op te geven. Onder begeleiding van een advocaat is een gewijzigd ouderschapsplan opgesteld waarin een kerndeel met vaste afspraken werd gecombineerd met een flexibel deel dat ouders in onderling overleg per kwartaal kunnen aanpassen. Het plan is vervolgens schriftelijk vastgelegd en door de rechter bekrachtigd.

Vertrouwen en kwaliteit

Simmelink Advocaten is aangesloten bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Lees meer over onze beoordelingen of bekijk hoe wij werken via onze werkwijze.