In het kort
Scheiden is de juridische ontbinding van een huwelijk of geregistreerd partnerschap via de rechter.
- Een echtscheiding wordt in Nederland uitgesproken door de rechtbank op verzoek van een of beide partners.
- Bij scheiden met kinderen zijn afspraken over gezag, verblijf en kinderalimentatie verplicht vastgelegd in een ouderschapsplan.
- De verdeling van vermogen, woning en eventuele onderneming is onderdeel van de vermogensverdeling bij scheiding.
- Afhankelijk van de omstandigheden kan een scheiding via overleg, mediation of gerechtelijke procedure verlopen.
Bij een internationale scheiding gelden aanvullende regels over bevoegdheid en toepasselijk recht; meer hierover op de pagina internationaal familierecht.
Wat houdt een echtscheiding in?
Een echtscheiding is de juridische ontbinding van een huwelijk. In Nederland wordt een scheiding altijd uitgesproken door een rechter — via een verzoekschrift dat door een advocaat moet worden ingediend. Dit geldt ook als beide partners het eens zijn over de scheiding.
Een geregistreerd partnerschap kan in bepaalde gevallen ook buiten de rechter om worden ontbonden, maar zodra er sprake is van minderjarige kinderen of wanneer de partners het niet eens zijn, is de rechter altijd betrokken.
In veel gevallen bestaat de scheiding uit twee onderdelen: de formele ontbinding van het huwelijk en de afwikkeling van de gevolgen zoals alimentatie, de woning, vermogen en afspraken over kinderen.
Hoe verloopt de scheidingsprocedure?
De procedure begint met het indienen van een verzoekschrift bij de rechtbank. De rechter beoordeelt het verzoek en spreekt, bij duurzame ontwrichting van het huwelijk, de echtscheiding uit. Hieronder staan de stappen in het kort.
- Oriëntatie en advies: bepalen welke route het best past bij uw situatie.
- Verzoekschrift opstellen en indienen door een advocaat bij de rechtbank.
- Behandeling door de rechter: eenzijdig of op gemeenschappelijk verzoek.
- Uitspraak en inschrijving van de echtscheiding in de registers van de burgerlijke stand.
- Afwikkeling van de nevenvoorzieningen: alimentatie, woning, vermogen en kinderafspraken.
Wilt u weten welke stappen in uw situatie aan de orde zijn? Plan een adviesgesprek, het is oriënterend, zonder verplichting.
Welke route past bij uw situatie?
Niet elke scheiding verloopt hetzelfde. De keuze tussen overleg, mediation of een gerechtelijke procedure hangt af van de verhouding tussen partners, de complexiteit van de financiële situatie en de positie van eventuele kinderen.
Scheiden in onderling overleg
Wanneer beide partners het eens zijn over de hoofdlijnen, kan een scheiding relatief snel worden afgerond. Afspraken worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Één advocaat kan namens beide partners het verzoekschrift indienen.
Scheiden via mediation
Bij mediation begeleid een neutrale mediator de onderhandelingen. Dit kan een geschikte route zijn wanneer communicatie moeilijk is maar beide partners bereid zijn tot overleg. Een advocaat blijft nodig voor het opstellen en indienen van de juridische stukken.
Gerechtelijke procedure
Wanneer partijen het niet eens kunnen worden over belangrijke onderdelen — alimentatie, de woning of de omgang met kinderen — beslist de rechter. Elke partij wordt dan vertegenwoordigd door een eigen advocaat.
Bij complexe of emotioneel beladen scheidingen is de begeleiding van een scheidingsadvocaat vaak de meest zorgvuldige route.
Scheiden met kinderen
Wanneer er minderjarige kinderen zijn, is een ouderschapsplan verplicht. Daarin worden afspraken vastgelegd over gezag, de verdeling van zorg en opvoeding, en de informatieverstrekking aan beide ouders.
Daarnaast speelt kinderalimentatie een rol: de financiële bijdrage van een ouder aan de kosten van verzorging en opvoeding. De hoogte wordt berekend op basis van de draagkracht van beide ouders en de behoefte van het kind.
Een scheidingsadvocaat helpt bij het vastleggen van afspraken over kinderen die juridisch houdbaar zijn en aansluiten bij de situatie van beide ouders.
Alimentatie
Bij een scheiding kan zowel partneralimentatie als kinderalimentatie aan de orde zijn. Partneralimentatie is een bijdrage aan de kosten van levensonderhoud van de ex-partner wanneer diens inkomen na de scheiding onvoldoende is.
De hoogte van alimentatie is afhankelijk van draagkracht, behoefte en de duur van het huwelijk. Bij discussie over alimentatie kan een scheidingsadvocaat de juridische positie in kaart brengen en u begeleiden bij de vervolgstappen. Zie ook de pagina over alimentatie voor uitgebreide informatie.
Vermogen, woning en onderneming
De verdeling van vermogen en de echtelijke woning is in veel gevallen een van de meest complexe onderdelen van de scheiding. Wie krijgt de woning? Hoe wordt de overwaarde verdeeld? Wat als één partner de woning wil overnemen?
Bij een eigen bedrijf of DGA-structuur spelen aanvullende vragen over de waardering en verdeling van ondernemingsvermogen. Meer hierover leest u op de pagina vermogen en woning bij scheiding.
Voor de juridische afwikkeling van vermogen, woning of onderneming begeleidt een scheidingsadvocaat u bij de analyse en de onderhandelingen.
Internationale scheiding
Wanneer een of beide partners een andere nationaliteit hebben, in het buitenland wonen of werken, of wanneer er buitenlands vermogen in het spel is, is sprake van een internationale scheiding. In dat geval spelen vragen over welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is.
Bij een grensoverschrijdende scheiding werkt een scheidingsadvocaat samen met de internationale afdeling aan de bevoegtheids- en rechtskeuzeaspecten van uw zaak. Een advocaat internationaal familierecht analyseert in welk land de procedure het best kan worden gestart en welk recht van toepassing is op alimentatie en vermogensverdeling. Zie ook internationaal familierecht voor een overzicht van alle grensoverschrijdende onderwerpen.
Uit de praktijk
Scheiding met eigen woning en overwaarde
In een zaak begeleidde Simmelink Advocaten een cliënt bij een scheiding waarbij de echtelijke woning aanzienlijke overwaarde had. Beide partners wilden de woning niet verkopen — de een wilde uitkopen, de ander betwistte de waarde. Door de situatie juridisch en financieel in kaart te brengen kon duidelijk worden gemaakt welke routes er waren en wat de gevolgen van elke keuze zijn. De zaak werd afgerond via onderhandelingen, zonder procedure.
Scheiding met minderjarige kinderen
Bij een scheiding waarbij twee jonge kinderen betrokken waren, speelden discussies over de verdeling van zorg en de hoogte van kinderalimentatie. De kern van de begeleiding lag bij het opstellen van een ouderschapsplan dat juridisch houdbaar was en aansloot bij de praktische situatie van beide ouders. Afhankelijk van de omstandigheden zijn er bij dit soort zaken meerdere routes mogelijk — van minnelijk overleg tot een rechterlijke beslissing.
Twijfelt u welke scheidingsvorm geschikt is voor uw situatie?
Plan een afspraak met ons.
Onze advocaten
Bij Simmelink Advocaten werkt u samen met advocaten die gespecialiseerd zijn in familierecht, internationaal familierecht en erfrecht. We werken intensief samen aan oplossingen die juridisch kloppen én persoonlijk recht doen aan uw situatie.
Carla Simmelink – Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht en erfrecht
Valerie Lingg – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Eva Zaunbrecher-Boschloo – Advocaat familierecht, internationaal familierecht
Advocaat (internationaal) familierecht
Cliënten worden begeleid door een vaste advocaat, die het gehele dossier overziet en discreet communiceert.
Veelgestelde vragen over scheiden
In Nederland is een advocaat verplicht bij het indienen van een echtscheidingsverzoek bij de rechtbank.
Bij een gemeenschappelijk verzoek kan één advocaat namens beide partners optreden. Afhankelijk van de omstandigheden, zoals de aanwezigheid van kinderen of geschillen over vermogen, kan aanvullende begeleiding noodzakelijk zijn.
De duur van een scheiding is afhankelijk van de complexiteit en de mate van overeenstemming tussen partners.
Een scheiding op gemeenschappelijk verzoek kan in sommige gevallen binnen een aantal maanden zijn afgerond. Een procedure waarbij de rechter over meerdere punten moet beslissen, neemt in veel gevallen langer in beslag.
De kosten van een scheiding bestaan uit griffierechten, advocaatkosten en eventuele kosten voor mediation of taxaties. De hoogte verschilt per situatie en hangt af van de complexiteit, de doorlooptijd en de vraag of er procedures nodig zijn. Tijdens een adviesgesprek kan een eerste indicatie worden gegeven op basis van uw situatie.
Ja. In Nederland kan een echtscheiding ook eenzijdig worden aangevraagd.
Het huwelijk wordt ontbonden op grond van duurzame ontwrichting instemming van de andere partner is daarvoor niet vereist.
De rechter beslist op het verzoek. Afspraken over kinderen, alimentatie en vermogen worden dan, als ze niet in onderling overleg worden bereikt, door de rechter vastgesteld.
Een echtscheiding beëindigt het huwelijk definitief. Een scheiding van tafel en bed laat het huwelijk juridisch in stand maar heft de samenlevingsplicht op. In veel gevallen kiezen partners voor een volledige echtscheiding. Afhankelijk van de omstandigheden, zoals pensioenrechten of internationale aspecten, kan een scheiding van tafel en bed in specifieke situaties relevant zijn.
Adviesgesprek of second opinion
Veel cliënten van Simmelink Advocaten beginnen met een oriënterend adviesgesprek. Daarin wordt de juridische positie in kaart gebracht en worden mogelijke routes besproken zonder dat u meteen een procedure hoeft te starten.
Bent u al in procedure via een andere advocaat en wilt u een tweede beoordeling? Dan is een second opinion mogelijk. Simmelink Advocaten analyseert uw situatie en geeft een onafhankelijk oordeel over de strategie en de beschikbare routes.
