Ex-partner houdt zich niet aan het ouderschapsplan

Wanneer zijn afspraken in een ouderschapsplan juridisch afdwingbaar?

Een ondertekend ouderschapsplan is een bindende overeenkomst. Zodra beide ouders hun handtekening hebben gezet, zijn de afspraken juridisch afdwingbaar. Is het ouderschapsplan door de rechter bekrachtigd in een beschikking, dan heeft het bovendien een executoriale titel. Dat betekent dat nakoming kan worden afgedwongen zonder een nieuwe procedure.

Zonder executoriale titel zijn de afspraken nog steeds bindend, maar afdwinging vereist een extra stap: de rechter moet alsnog worden ingeschakeld. Dit is de reden waarom het raadzaam is het ouderschapsplan bij de rechtbank te laten bekrachtigen, ook als beide ouders het in onderling overleg hebben opgesteld.

Welke vormen van niet-naleving komen het meest voor?

Niet-naleving van het ouderschapsplan kent twee juridisch verschillende situaties, elk met een eigen aanpak.

Niet-naleving van de zorgregeling of omgang

Dit betreft situaties waarbij de ex-partner de kinderen niet op de afgesproken momenten laat ophalen of brengen, omgangsmomenten stelselmatig frustreert, of eenzijdig de zorgverdeling wijzigt. De juridische route loopt via een kort geding bij de rechtbank.

• De rechter kan nakoming van de zorgregeling opleggen en een dwangsom verbinden aan elke overtreding.
• In ernstige gevallen kan de rechter de omgangsregeling wijzigen of aanvullende maatregelen treffen in het belang van het kind.
• Een Begeleide Omgangsregeling (BOR) kan worden ingezet als een tussenstap waarbij maatschappelijk werkers de overdracht begeleiden.

Niet-betaling van kinderalimentatie

Betaalt de ex-partner de vastgestelde kinderalimentatie niet, dan is invordering via het LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen) mogelijk. Het LBIO kan beslag leggen op inkomen of uitkering van de wanbetaler, zonder dat daarvoor een nieuw kortgedingvonnis nodig is. Voorwaarde is dat de alimentatie door de rechter is vastgesteld of in een notariele akte is vastgelegd.

• Inschakeling van het LBIO is kostenloos voor de ontvangende ouder.
• Het LBIO int ook achterstallige alimentatie met terugwerkende kracht.
• Bij grensoverschrijdende situaties kan alimentatie in veel gevallen ook in het buitenland worden ingevorderd via internationale verdragen.

Welke stappen kunt u nemen bij niet-naleving?

De aanpak is afhankelijk van de ernst en de frequentie van de niet-naleving. In de meeste gevallen verloopt de escalatie langs drie stappen.

1. Schriftelijke sommatie: een advocaat richt een formele brief aan de ex-partner met het verzoek de afspraken alsnog na te komen. In veel gevallen leidt dit al tot herstel van de nakoming, omdat de juridische ernst van de situatie dan duidelijk wordt.
2. Mediation: lukt directe communicatie niet, dan kan mediation uitkomst bieden. Een mediator helpt beide ouders om de feitelijke situatie te bespreken en nieuwe werkbare afspraken te maken.
3. Kort geding: lukt ook mediation niet, dan kan via een kort geding bij de rechtbank nakoming worden gevorderd. De rechter kan een dwangsom opleggen voor elke keer dat de ex-partner de afspraken niet naleeft. Een kort geding levert doorgaans binnen enkele weken een uitspraak op.

Wat als uw ex-partner het ouderschapsplan niet wil tekenen of wijzigen?

Weigert uw ex-partner het ouderschapsplan te ondertekenen, dan kan de rechter worden gevraagd een regeling vast te stellen. Dit gebeurt via een verzoekschrift, ingediend door een advocaat. De rechter stelt dan een regeling vast die in het belang van het kind is, ook zonder instemming van de andere ouder.

Wil de ex-partner het bestaande plan niet wijzigen, terwijl de omstandigheden wezenlijk zijn veranderd? Ook dan kan de rechter worden ingeschakeld om de wijziging op te leggen. Een advocaat beoordeelt of de gewijzigde omstandigheden voldoende zwaarwegend zijn voor een succesvol verzoek.

Wat is een dwangsom en hoe werkt dat in de praktijk?

Een dwangsom is een door de rechter opgelegd geldbedrag dat de ex-partner verschuldigd is voor elke overtreding van de afspraken. De rechter stelt bij een kort geding zowel de hoogte van de dwangsom als het maximum in. De dreiging van een dwangsom is in de praktijk vaak al voldoende om naleving te bewerkstelligen.

Is de dwangsom eenmaal opgelegd en wordt de ex-partner opnieuw in overtreding? Dan kan de dwangsom direct worden geexecuteerd via een deurwaarder, zonder nieuwe rechtszaak. De executoriale titel van het kortgedingvonnis maakt directe invordering mogelijk.

Internationale situaties: kinderontvoering en grensoverschrijdende niet-naleving

Woont de ex-partner in het buitenland of is er sprake van dreigende kinderontvoering, dan gelden aanvullende juridische routes. Het Haags Kinderontvoeringsverdrag (1980) biedt een procedure voor de teruggeleiding van kinderen die zonder toestemming naar het buitenland zijn meegenomen. Nederland is aangesloten bij dit verdrag.

Bij dreigend of feitelijk internationaal vertrek met de kinderen zonder toestemming is snelheid cruciaal. Een internationaal familierechtadvocaat kan direct een verzoek tot teruggeleiding indienen of een noodmaatregel bij de rechter vragen. In Nederland is de Centrale Autoriteit van het Ministerie van Justitie en Veiligheid het aanspreekpunt voor internationale kinderontvoeringszaken.

Voorbeelden uit de praktijk

Structurele frustratie van de omgang

In een zaak begeleidden wij een cliënt wiens ex-partner de kinderen structureel niet op de afgesproken momenten overdroeg. Na een schriftelijke sommatie zonder resultaat is een kort geding gestart. De rechtbank heeft de ex-partner verplicht de zorgregeling na te leven, met een dwangsom per overtreding.

Achterstallige kinderalimentatie via het LBIO

Een cliënt ontving al meer dan zes maanden geen kinderalimentatie. Omdat de alimentatie door de rechter was vastgesteld, kon het LBIO direct worden ingeschakeld. Het bureau heeft beslag gelegd op het inkomen van de ex-partner en de achterstallige betalingen ingevorderd.

Ex-partner weigert mee te werken aan wijziging

Een cliënt vroeg advies omdat de ex-partner weigerde mee te werken aan een aanpassing van de zorgregeling na een verhuizing. Wij hebben een verzoekschrift ingediend bij de rechtbank. De rechter heeft de nieuwe regeling vastgesteld op basis van het belang van het kind en de gewijzigde omstandigheden.

Houdt uw ex-partner zich niet aan het ouderschapsplan?

Wilt u weten welke stappen in uw situatie het meest effectief zijn? Onze advocaten begeleiden u bij het afdwingen van afspraken, het inschakelen van het LBIO of het starten van een kort geding.

Intakegesprek

Bij een intakegesprek starten wij de juridische begeleiding en wordt een dossier geopend. Na uw aanmelding neemt ons secretariaat binnen een werkdag contact met u op.

Adviesgesprek

Bij een adviesgesprek bespreekt u uw situatie juridisch op uurtarief, zonder dat er verdere werkzaamheden volgen. Na uw aanmelding neemt ons secretariaat binnen een werkdag contact met u op.

Vertrouwen en kwaliteit

Simmelink Advocaten is aangesloten bij de Nederlandse Orde van Advocaten.
Lees meer over onze beoordelingen of bekijk hoe wij werken via onze werkwijze.